Best practice van het deelprogramma Duurzame Inzetbaarheid Buitendiensten Gemeenten

Bij de afdeling Stadsbedrijf, de buitendienst van de gemeente Heerhugowaard, zijn zichtbare veranderingen gaande. Het gaat niet om nieuw materieel of andere kleding. Maar wel om een groep medewerkers die vele kilo’s is kwijtgeraakt. Onder begeleiding van een voedingsdeskundige volgden verschillende medewerkers een individueel traject, en dat heeft zijn vruchten (in dit geval: kilo’s) afgeworpen. De medewerkers hebben meer zelfvertrouwen en voelen zich fitter.

Aanleiding, actie en resultaat

Bevindingen uit PMGO’s (Periodiek Medisch Geneeskundig Onderzoek) vormden voor de gemeente de aanleiding om actie te ondernemen op het gebied van overgewicht. Besloten werd om een voorlichtingsbijeenkomst over voeding en begeleiding aan te bieden voor geïnteresseerde medewerkers. Het resultaat van de voorlichtingsbijeenkomst was dat zeven medewerkers zich aanmeldden voor een intake. In de loop van het jaar meldden zich nog zeven medewerkers aan, en is de belangstelling gewekt in andere delen van de organisatie. Medewerkers vallen af door bewust te eten en drinken, en ze voelen zich fitter. Een groot winstpunt is dat alle medewerkers makkelijker en opener over dit onderwerp zijn gaan praten.

Individueel begeleidingstraject

De gemeente Heerhugowaard vindt het belangrijk dat haar medewerkers vitaal en gezond zijn, en wil daar graag een bijdrage aan leveren. Voedingsdeskundige Pauline Kortenaar van Calor Voedingsadvies werd uitgenodigd om een presentatie te houden voor alle medewerkers van Stadsbedrijf. Een van de aanwezigen bij de presentatie was Carmen Nolten-Laan, secretaresse van het afdelingshoofd. Zij was hersteld van een burn-out en recentelijk weer aan het werk gegaan.

Ze had overgewicht, en wilde zich na haar herstel graag fit blijven voelen. Op eigen kracht was ze al ruim 6,5 kg afgevallen maar daar bleef het bij en dat vond ze niet voldoende. Ze maakte een afspraak met Pauline, de voedingsdeskundige. Na een intake startte het begeleidingstraject. Dat traject duurt een jaar, waarin de afspraken met de voedingsdeskundige eerst wekelijks, dan tweewekelijks en vervolgens maandelijks plaatsvinden. In de eerste vijf maanden raakte Carmen op een gezonde manier nog eens 12 kilo kwijt. Ze wil nog 5 kilo afvallen, zodat ze in totaal zo’n 23 kilo de baas zal worden. Het afvallen geeft zelfvertrouwen: ervaren dat je dit kunt wil zeggen dat je ook andere dingen kunt.

Behalve Carmen hadden zich tegelijkertijd nog zes mensen aangemeld. Ook deze zes medewerkers kregen allen een individuele intake, en zij hebben nu wekelijks, tweewekelijks of maandelijks een afspraak met de voedingsdeskundige. Zij zit regelmatig op de vestiging Stadsbedrijf, afhankelijk van het aantal afspraken dat ze met de medewerkers heeft. Haar begeleiding vindt plaats op individuele basis. Medewerkers kunnen ook in haar praktijk afspreken. De resultaten zijn aanzienlijk. Alle aangemelde medewerkers zijn kilo’s kwijt geraakt. Eén medewerker was van plan om 10 kilo af te vallen, maar is nu al aan zijn 18e kilo bezig in een half jaar tijd. Inmiddels heeft de groep zich uitgebreid naar veertien medewerkers. Ook op het gemeentehuis is belangstelling ontstaan voor de aanpak van de voedingsdeskundige.

Wat is het geheim van de aanpak?

Er wordt geen standaard-riedeltje op de deelnemer losgelaten: er wordt zorgvuldig uitgezocht wat zijn of haar leefstijl is. Wat de medewerker eet en drinkt, hoe hij of zij beweegt. En welke aanpassingen voor de medewerker het beste werken en bij hem/haar passen. Dat kan voor iedereen net weer even anders zijn. En heel belangrijk: alles gaat in overleg, de medewerker moet er zelf wat mee kunnen, want hij of zij moet het zelf doen. Ook is het niet zo dat de ‘afvallers’ zware ontberingen moeten doorstaan. Met kleine aanpassingen in het eetpatroon zijn er grote resultaten te bereiken. Ze moeten er wel even iets voor laten, maar mogen best eens ‘zondigen’. Na verloop van tijd, als de deelnemers voldoende zijn afgevallen, kunnen ze hun oude eetpatroon weer oppakken. Ook wordt met hen gekeken hoe ze meer kunnen gaan bewegen. Want meer bewegen is gewoon gezonder. Belangrijk is dat het bewegen op een manier gaat die de persoon zelf leuk vindt om te doen.

De voedingsdeskundige kan ook een keer met de medewerker mee gaan om boodschappen te doen. Dan bespreekt ze van welke producten je afvalt en van welk producten je aankomt.
Of ze gaat met de medewerker koken en leert hem of haar hoe je dat voor je gewicht zo gunstig mogelijk kunt doen. De deelnemers worden elke week gewogen. Dat is een mooie stok achter de deur.

Gezondheid managen

Het is prettig om te beseffen dat je je eigen gezondheid kunt managen. De weegschaal van de voedingsdeskundige laat zien hoeveel vet je met je meedraagt, en waar het zit. Vet op je buik, rond je hart en rond je organen, dat is een risicofactor. Dat geldt niet alleen voor zware mensen. Ook bij mensen die menen goed op gewicht te zijn, kan zich vet hebben gevormd rond hart en organen.
Dus ook een preventief gesprek met de voedingsdeskundige kan zinvol zijn. De mensen die meedoen, worden zich bewust van hun eet-, drink- en beweeggedrag, en het werkt aanstekelijk om je gedrag aan te passen en af te vallen. Bij de een gaat dit makkelijker dan bij de ander. Het is ook een kwestie van wilskracht. Maar doordat steeds meer mensen meedoen en doordat bij anderen resultaat zichtbaar is, raakt men gemotiveerd om door te zetten.

Groepsblijheid

De medewerkers hebben het in de kantine, tijdens de pauze, over hun vorderingen. Ze geven elkaar tips en houden elkaar scherp. Dat is heel stimulerend. Er is een groepsblijheid ontstaan. Het is leuk om te zien hoe men elkaar motiveert en stimuleert, en het is leuk om elkaar tips te geven. Ze voelen zich fitter. Een medewerker vertelde: ‘Toen ik op vakantie een berg op liep, had ik, eenmaal boven gekomen, nog lucht!’ Medewerkers merken het ook aan het traplopen, dat gaat allemaal een stuk makkelijker.

Meer weten?

Voor meer informatie over deze best practice kunt u via e-mail of LinkedIn contact opnemen met Carmen Nolten-Laan: c.nolten-laan@heerhugowaard.nl of nl.linkedin.com/in/carmennoltenlaan.

Aanbevolen voor u