Via een loopbaantraject van hovenier naar bode

Gemeente Zeist

Ton van der Horst (45) maakte eind 2011 de stap van hovenier naar bode, bijzonder vanwege de kloof tussen ‘buiten’ en ‘binnen’. Aanleiding was een slokdarmoperatie, waarna Ton niet meer kon bukken en tillen. Een voorman wees hem op het LoopbaanOntwikkelTeam van de Gemeente Zeist, waar Ton gesprekken en tests deed, op de vacature van bode werd gewezen, geholpen werd met het schrijven van een sollicitatiebrief – ook door zijn vrouw Marina – en uit vijf kandidaten verkozen werd. Inmiddels doet Ton zo veel – van koffie schenken, facturen accorderen, roosters maken, catering regelen, tot stagiaires begeleiden – dat zijn functie binnenkort wordt herbenoemd.

Wat doet Ton om zich in zijn werk te ontwikkelen?

Na een slokdarmoperatie mocht Ton niet meer bukken en tillen, waardoor zijn werk minder leuk werd. Via een voorman kwam hij in contact met het LoopbaanOntwikkelTeam (LOT) van de Gemeente Zeist. Zij hielpen Ton met gesprekken en tests om zich te oriënteren op wat anders. Al snel ging Ton een nieuwe baan zoeken want de vacature van bode kwam vrij. Zowel het LOT als zijn vrouw Marina hielpen hem een sollicitatiebrief te schrijven. Van de vijf kandidaten werd Ton geselecteerd voor deze loopbaanstap, dankzij zijn open, enthousiaste houding. Leren doet Ton zowel ‘on’ als ‘off the job’: ‘Ik zorg er voor dat ik het leukste uit mijn werk haal. Je moet het voor jezelf interessant maken. Gelukkig ziet mijn leidinggevende dat ook. Dankzij haar kan ik allerlei cursussen volgen, zoals een cursus sociale hygiëne, voedselveiligheid, computervaardigheden, enzovoort.’ Marina: ‘Ton was digibeet, maar nu niet meer!’ Netwerken is aan Ton welbesteed, aldus Marina: ‘Hij kan met alle lagen van de bevolking overweg, maakt grapjes met de burgemeester.’ Ton heeft in zijn vrije tijd cursussen intuïtieve ontwikkeling en magnetisme gevolgd. ‘Ik kan met mijn handen magnetiseren en zo mensen van hun hoofdpijn afhelpen. Dat doe ik regelmatig bij collega’s’, waardoor iedereen hem kent.

Waartoe leidden Tons activiteiten?

Ton noemt de stap naar bode een loopbaansucces. Hij is niet bij de pakken neer gaan zitten toen bleek dat hij door ziekte niet meer buiten kon werken. Marina: ‘Na die slokdarmoperatie maakte ik me zorgen. Lichamelijk kon hij alleen nog maar verkeersborden wassen en papier prikken. Ik zag hem ongelukkig worden, tegen burn-out aan. Wat was ik blij dat hij naar het LOT toestapte en dat de functie van bode vrijkwam.’ Qua vakmanschap was het een hele verandering, want hovenier is een echt vak, terwijl hij als bode een brede mix van taken kreeg. Marina: ‘In het begin was hij best zenuwachtig. Ton is een buitenman, nu moest hij ineens een stropdas voor.’ Ton: ‘Toen ik voor het eerst bij de burgemeester koffie inschonk, trilden m’n handen. Het is toch een andere omgeving, andere etiquette. Ik moest ineens op m’n woorden letten. Wat hielp was gewoon mezelf blijven’. Zijn inzetbaarheid is flink verbreed. Dat komt ook omdat hij zijn eigen baan steeds breder maakt. Ton: ‘Officieel ben ik gastheer. Dat houdt in dat ik bij huwelijken mensen ontvang en koffie schenk voor burgemeester en wethouders. Maar ik doe veel meer: stagiaires begeleiden, mensen inzetten voor de avonddienst, facturen afhandelen, offertes laten maken voor feesten, catering regelen. Eigenlijk ben ik nu facilitair medewerker. Binnenkort wordt mijn functie herbenoemd.’

Ton van der Horst Praktijkverhaal
Op de foto Ton van der Horst samen met zijn vrouw Marina

Ton doet zijn werk bevlogen: ‘Hoewel ik soms ook kwaad word. Ik wil mensen helpen, blij maken. Als dat belemmerd wordt, word ik wel eens boos. Mijn leidinggevende waardeert dat juist; ik geef goed mijn grenzen aan.’ Ton heeft zelf de regels veranderd bij de koffie en thee. Vroeger schonk hij voor iedereen in en had hij het gevoel de vergadering te verstoren. Nu zet hij alles zodanig klaar, dat mensen zichzelf kunnen inschenken. Waardoor hij meer tijd heeft om laptop en beamer klaar te zetten. Verloop en verzuim zijn niet aan de orde: ‘Ik moet echt niet meer kunnen lopen, wil ik me ziek melden.’

Wat ligt ten grondslag aan Tons succes?

Aanleiding was Tons ziekte, die hem dwong om naar ander werk uit te kijken. Zijn doel in werk en loopbaan: ‘Fluitend naar mijn werk gaan.’ Marina: ‘Hij wil graag hogerop komen, leiding geven.’ Tons attitude: ‘Tijden veranderen; als je je niet ontwikkelt, sta je stil.’ Marina: ‘Ons kind wordt binnenkort acht en wil een tabletcomputer. Dat dwingt ons continu bij te blijven.’

Engelen en beren

Engelen in zijn loopbaan zijn Tons huidige leidinggevende en zijn echtgenote Marina: ‘Zij heeft me door een moeilijke tijd gesleept, met briefjes en veel praten.’ Marina roemt Tons eigen doorzettingsvermogen, evenals zijn mondigheid. Een beer die Ton dankzij een geluk bij een ongeluk (zijn ziekte) heeft overwonnen is dat er voor buitendienstmedewerkers weinig ontwikkelmogelijkheden zijn. ‘Als je buiten werkt, dan zien ze je als een schoffelaar, die verder niet zoveel kan. Als je dan toch tegen je leidinggevende zegt dat je hogerop wilt, vinden sommige collega’s dat niet zo leuk. “Jij zit nu binnen, terwijl ik nog steeds op mijn knieën moet liggen”, zei iemand tegen me. Afgunst van collega’s is dus een tweede beer, en een derde was zijn vorige leidinggevende, aan wie hij weinig steun had. Een laatste beer is iets wat gunstig lijkt: de hypotheekregeling waardoor je als ambtenaar 1,5% minder rente betaalt. ‘Als ik vertrek, moet ik een boete betalen.’ Deze regeling ‘bindt’ hem aan de gemeente, maar misschien niet helemaal op de goede manier, zo erkent Ton.

Reflectie van de onderzoeker

Het verhaal van Ton illustreert dat je met enthousiasme, openheid en eigen initiatief ver komt, zelfs als er ziekte op je pad komt. Ton is een echte ‘job crafter’. Dat betekent dat hij zijn baan zodanig kneedt, dat hij doet wat hij leuk vindt en goed kan. Dit lukt Ton des te beter omdat zijn huidige leidinggevende hem volop ruimte en ontwikkelkansen geeft. Zijn vorige deed dat niet, hetgeen aantoont hoe belangrijk de rol van de leidinggevende is bij ontwikkeling en mobiliteit. Ook collega’s spelen een rol, in het geval van Ton niet zo positief. Toen Ton liet blijken hogerop te willen, bespeurde hij bij sommige collega’s afgunst. Ton overwon deze beer, maar niet iedereen zal zich kunnen onttrekken aan dergelijke ‘groepsdruk’.

Serie fraaie voorbeelden Ontwikkeling en Mobiliteit

Dit praktijkverhaal is onderdeel van een serie fraaie voorbeelden op het gebied van Ontwikkeling en Mobiliteit. De serie is uitgevoerd door Factor Vijf in opdracht van het A+O fonds Gemeenten en gebundeld in de publicatie ‘Zo kan het ook!’. De fotografie is verzorgd door Kees Winkelman.

Aanbevolen voor u