Omgevingswet

De Omgevingswet is een nieuwe wet die, naar verwachting, op 1 januari 2021 in werking treedt. De Omgevingswet is de basis voor een nieuw stelsel van regelgeving voor de fysieke leefomgeving. In de Omgevingswet staan regels over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Met invoering van deze wet krijgen gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten en het Rijk te maken met een andere werkwijze. Een werkwijze die uitgaat van integraliteit, samenhang, samenwerken en denken in mogelijkheden.

A&O fonds Gemeenten en de Omgevingswet

A&O fonds Gemeenten ontwikkelt verschillende producten om over de omgevingswet te informeren en inspireren. Lees via de verschillende tabs op deze pagina hier meer over.

Veranderprofielen

Het programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ biedt je een Gespreksstarter Veranderprofielen aan. Het document geeft handvatten voor een gesprek over de verandering in houding en gedrag van medewerkers die de Omgevingswet vraagt.

Gespreksstarter Veranderprofielen

De Gespreksstarter helpt inzicht te krijgen in de veranderingen die de Omgevingswet vraagt in rollen, competenties en vaardigheden. De Gespreksstarter bestaat uit 4 onderdelen:

  • Veranderprofielen;
  • Competenties in ontwikkeling;
  • Processtappen kerninstrumenten;
  • Omgevingswet in vogelvlucht.

 

Meer informatie?

Klik op de onderstaande buttons voor meer informatie over de Gespreksstarter.

Lees meer over de Gespreksstarter Download hier de Gespreksstarter

Workshops en Werkateliers

Werkatelier Omgevingswet

A&O fonds Gemeenten organiseert samen met het landelijke programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ verschillende werkateliers Omgevingswet. Deelname aan een werkatelier gaat in duo’s. De HR-adviseur en programmaleider Omgevingswet hebben elkaar nodig voor een goede voorbereiding bij verandering van houding en gedrag van medewerkers. Daarom nemen zowel de HR-adviseur als de programmaleider Omgevingswet samen deel aan het programma van het werktatelier. De Omgevingswet heeft straks niet alleen gevolgen voor  gemeenten, maar ook voor alle ketenpartners. Daarom bieden we deze werkateliers regionaal aan. Bij de opzet van een werkatelier kunnen maximaal 12 duo’s deelnemen.

Schrijf je hier in om een Werkatelier in jouw regio aan te vragen

Workshop Mijn toekomst met de Omgevingswet

Wat betekent de Omgevingswet voor medewerkers? Wat doet het met hun functie? En wat doet het met hun motivatie en vertrouwen voor de toekomst van hun eigen loopbaan? Met de workshop ‘Mijn toekomst met de Omgevingswet’ ga je samen met ervaren procesbegeleiders op zoek naar de juiste mix van medewerkers, een goed afgestemde communicatie en een aanpak om eventuele weerstand tegen te gaan bij de invoering van de Omgevingswet.

De workshop is bedoeld voor projectleiders en P&O adviseurs die voor hun organisatie met teams en/of werkgroepen aan de slag willen met de Omgevingswet of zich meer willen gaan richten op de medewerkers.

Klik hier voor meer over de workshop Mijn toekomst met de Omgevingswet

Werkatelier Omgevingswet voor leidinggevenden

Het woord ‘omgevingswet’ hoor je steeds vaker en lijkt een steeds zwaardere lading te krijgen binnen je organisatie. Je medewerkers worden gevraagd deel te nemen aan projectgroepen, je team of afdeling moet ‘anders gaan werken’. De invoeringsdatum komt steeds dichterbij, dus de druk wordt hoger. Je kunt er niet meer omheen. Maar wat betekent dat nou? Wat wordt dan anders? En hoe? En heb je het niet al druk genoeg met vandaag om ook nog te werken aan morgen? Wij zeggen: laat je niet overvallen door deze ontwikkeling, maar geef jezelf de kennis en het gereedschap om zélf de regie in handen te houden!
In deze intensieve workshop nemen we je in vogelvlucht mee langs de belangrijkste punten van de omgevingswet, hoe vandaag en morgen aan elkaar zijn verbonden, wat de veranderingen betekenen voor jouw medewerkers en hoe jij daar mee om kan gaan.
Klik hier voor meer informatie en om je in te schrijven voor het Werkatelier Omgevingswet voor leidinggevenden op 8 mei in Utrecht

Workshop Passiespel

Hoe voer je de nieuwe Omgevingswet uit? Vanuit welke rol benader je de invoering van de nieuwe Omgevingswet binnen jouw gemeente? Als een BFF? Een perfectionist? Een levensgenieter of juist vanuit de rol van een nannie? Doe samen met het A&O fonds Gemeenten het passiespel en ga in gesprek met collega’s over hoe je jouw rol het beste inzet in jouw gemeente. Het  passiespel werkt met vier verandertypen van gemeenten (calculerend, vernieuwend, consoliderend of onderscheidend). Tijdens de workshop krijg je direct toepasbaar advies en een terugkoppeling op papier zodat je er in jouw dagelijks werk mee verder kan.

Meer informatie over het Passiespel

Het Passiespel voert het A&O fonds Gemeenten op aanvraag en in overleg uit.  Voor meer informatie neem je contact op met  Esther Loozen, projectleider Omgevingswet, via het e-mailadres: esther.loozen@aeno.nl.

OMOOC’s

Massive Online Open Course, dat is waar MOOC voor staat. De O staat voor ‘overheid’. Op een eigentijdse manier worden ambtenaren voorzien van frisse inzichten over verschillende onderwerpen binnen het openbaar bestuur.

OMOOC ‘Anders werken door de Omgevingswet’

De Omgevingswet integreert 26 wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. Om de invoering van de Omgevingswet tot een succes te maken is een andere manier van werken noodzakelijk. Dit stelt eisen aan de organisatie in het algemeen, maar ook aan de overheidsprofessional als individu. Met deze vierdelige MOOC wil OMOOC samen met het A&O fonds Gemeenten, de VNG en het Programma Aan de Slag met de Omgevingswet een impuls geven aan het verandertraject dat de gemeenteambtenaar doorloopt op het gebied van inhoud, netwerk en vaardigheden, met als doel om hem of haar anders te leren werken. Bekijk hieronder de introductievideo van ‘Anders werken door de Omgevingswet’.

MOOC 1 :
Wat brengt de Omgevingswet?

Edward Stigter over de Omgevingswet: er wordt besproken wat de motivaties zijn achter de invoering van de Omgevingswet, wat de positieve en negatieve gevolgen kunnen zijn en hoe je hier als organisatie mee om kunt gaan.

 

MOOC 2 :
Rollen veranderen, patronen doorbreken

Friso de Zeeuw en Thijs Homan zetten uiteen welke veranderingen er binnen de organisatie nodig zijn voor een succesvolle implementatie van de Omgevingswet. En hoe kun je als ambtenaar of organisatie daar voor zorgen?

MOOC 3 :
Krachtig samenspel, integraal samenwerken

De Omgevingswet vraagt dat overheden nauwer samen gaan werken met zowel private als publieke initiatiefnemers. Een initiatief in de ‘geest van de Omgevingswet’ kwam binnen bij gemeente Breda. Welke lessen heeft zij geleerd?

 

MOOC 4 :
Het gesprek bij de Omgevingswet

De Omgevingswet vereist veel meer spelingsruimte en samenwerking met burgers. Hans Alberse en Tica Peeman bieden concrete handvatten om het gesprek aan te gaan over wat door de Omgevingswet verandert

 

Praktijkverhalen over de Omgevingswet

De voorbereidingen op de Omgevingswet zijn in volle gang. Ervaringen uit de praktijk delen we graag met jou om te verbinden en van elkaar te leren. Vind hieronder verschillende verhalen terug.

Bestuursdienst Ommen-Hardenberg:
Verbinden en samenwerken sleutel tot succes

Dries Doornweerd is projectleider Omgevingswet bij Bestuursdienst Ommen-Hardenberg. De Bestuursdienst is al vroeg gestart met de voorbereidingen op de invoering van de Omgevingswet in 2021. Naast het verbinden van alle betrokkenen, wat voor Dries een van de belangrijkste punten is, wordt er hard gewerkt aan verkennen en analyseren.

Lees hier het verhaal van Bestuursdienst Ommen-Hardenberg

 

Gemeente Zaanstad:
Denken en Doen!

Zaanstad wordt landelijk gezien als voorloper als het gaat om de Omgevingswet. Zaanstad heeft een aantal pilots die door VNG en King (nu VNG Realisatie) worden ondersteund. De gemeente ziet zelf de implementatie als een middel om de Zaanse ambities tot uitvoering te brengen. Het gebied en de gebruiker staan centraal in plaats van de regels en het beleid. Anne Langenesch, programmamanager Omgevingswet bij de gemeente Zaanstad, vertelt over de implementatie van de Omgevingswet bij haar gemeente.

Lees hier het verhaal van Gemeente Zaanstad

 

Gemeente Katwijk:
Samen Lenig richting de Omgevingswet

De invoering van de Omgevingswet vraagt om een programmatische aanpak van samen ontwikkelen, beproeven, zo nodig bijstellen en vervolgens invoeren. In de gemeente Katwijk wordt vol energie gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet. Annette van Beelen (HRM adviseur), Wouter de Boer (programmamanager Omgevingswet) en Jan den Hollander (organisatieadviseur) werken in een speciaal voor het programmateam ingerichte ruimte en houden zo overzicht.

Op de website van de VNG is het Plan van Aanpak van de gemeente Katwijk te lezen.

Lees hier het verhaal van Gemeente Katwijk

 

Gemeente Zoetermeer:
Toekomstgericht werken aan de Omgevingswet

Hoewel het college van B&W van Zoetermeer pas kort geleden het programmaplan voor de implementatie van de Omgevingswet heeft vastgesteld, wordt er al hard gewerkt om deze plannen succesvol te bewerkstelligen. Yvette Broumels en Jeroen Blokker, beiden P&O-adviseur bij de gemeente Zoetermeer, vertellen over hun aanpak, waarin nieuwe werkvormen en leer-en ontwikkelbehoeften van de medewerkers centraal staat.

Lees hier het verhaal van Gemeente Zoetermeer

Gemeente Kampen:
Inzet van instrumenten als middel voor verandering

Wouter Bosch is ruim anderhalf jaar programmamanager Omgevingswet bij de gemeente Kampen. Voordat hij programmamanager werd voor de invoering van de Omgevingswet heeft hij de transitie en transformatie in het sociale domein begeleid, waarin veranderingen in houding en gedrag bij medewerkers ook centraal staat. Met een startnotitie begin 2017 met de ambities op hoofdlijnen gaat de gemeente aan de slag.

Lees hier het verhaal van Gemeente Kampen

 

Gemeente Houten:
Blijvend Vernieuwen

Dat is de insteek die het Houtense college wil kiezen voor de invoering van de Omgevingswet. In de gemeente Houten zijn afdelingshoofd Jan Bleijenberg en projectleider Peter Bos verantwoordelijk voor de invoering van de Omgevingswet. Het college van B&W heeft de organisatie de opdracht gegeven met een ambitieus plan van aanpak voor de invoering van de Omgevingswet te komen.

Lees hier het verhaal van Gemeente Houten

 

Gemeente Westland:
Samen op weg naar een succesvolle Omgevingswet

Wouter Wubben was tot half augustus 2017 programmamanager Omgevingswet bij de gemeente Westland. Dit interview vond plaats vlak voor zijn overstap naar zijn nieuwe werkgever Staatsbosbeheer. Is de gemeente Westland klaar voor de Omgevingswet? Wouter Wubben, voormalig programmanager Omgevingswet bij de gemeente Westland, vertelt over de implementatie van de Omgevingswet.

Lees hier het verhaal van Gemeente Westland

Gemeente Alkmaar:
Gebruik maken van de energie en de ideeën die er zijn!

De gemeente Alkmaar is in maart 2018 gestart met de invoering van de Omgevingswet. In 2017 is de gemeente al wel gestart met de voorbereidingen voor de invoering. Saskia de Rover, programmamanager Invoering Omgevingswet, vertelt over het proces, de rol van P&O en hoe toekomstproof Alkmaar is.

Lees hier het verhaal van Gemeente Westland

Praktijkverhalen van de VNG

Ook de VNG heeft een aantal praktijkverhalen met betrekking tot houding en gedrag rondom de Omgevingswet:

Overige praktijkverhalen:

Heb jij een mooie ervaring uit de praktijk? Dan horen wij dat graag! Stuur een mail naar Esther Loozen (esther.loozen@aeno.nl), dan neemt zij contact met je op.

Publicaties

Lees op deze pagina meer over de volgende publicaties:

  • Stakholdersanalyse
  • VGS Rapport: Leren decentraliseren
  • Rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’

 

Stakeholdersanalyse

Voor de Omgevingswet werkt elke gemeente samen met andere organisaties. Om inzicht te krijgen in deze verschillende ‘stakeholders’ en de rol die zij vervullen in de samenwerking, is een overzicht ontwikkeld. In het overzicht wordt gesproken over vier soorten rollen:

  • Beslissers: stakeholders die beslissingen nemen over het project. Zij kunnen de ‘stekker eruit trekken’.
  • Beïnvloeders: stakeholders die formeel of informeel invloed uitoefenen op het project. Zij organiseren zich om invloed uit te oefenen op het project.
  • Uitvoerders/leveranciers: stakeholders die een rol spelen bij de uitvoering van het project of kennis kunnen leveren. Zij stellen kennis, middelen of bijvoorbeeld mensen beschikbaar.
  • Gebruikers/afnemers: stakeholders die worden geraakt door
    de gevolgen van het traject.

Naast de verschillende rollen (beïnvloeder, beslisser, uitvoerder of gebruiker), is ook in beeld gebracht op welke manier zij deze rol vervullen:

  • Meebeslissen: dit zijn de stakeholders die niet zozeer vanuit hun formele rol besliskracht hebben, maar vanuit hun doorslaggevende invloed op het project of in de uitvoering.
  • Meewerken: hier staan de stakeholders die daadwerkelijk mee zullen werken aan het project.
  • Meedenken: dit zijn de stakeholders waarvan het projectteam een bepaalde inhoudelijke inbreng wil krijgen.
  • Meeweten: deze stakeholders spelen geen actieve rol in het project, maar moeten wel op de hoogte gehouden worden.

Dit overzicht kan gebruikt worden om voor de eigen gemeente de eigen stakeholders op de juiste plek te zetten en zo in beeld te brengen. Ook geven we je een aantal Gouden Tips voor het goed kunnen uitvoeren van jouw rol als stakeholder.

Downloads:

VGS Rapport: Leren decentraliseren

Wat zijn de lessen uit de drie decentralisaties in het sociaal domein voor de invoering van de Omgevingswet én wat betekent dat voor de rol van de gemeentesecretaris? De decentralisaties in het sociaal domein (3D’s) zijn amper geland of de volgende decentralisatie dient zich al aan, nu in het fysieke domein met de Omgevingswet. In opdracht van de Vereniging van Gemeentesecretarissen en in samenwerking met het A&O fonds Gemeenten en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, heeft BMC onderzoek naar gedaan de lessen voor gemeentesecretarissen.

Conclusies

De belangrijkste opgave binnen zowel het fysiek als sociale domein, is volgens gemeentesecretarissen de transformatie (andere houding en rol van de gemeente). De focus in de praktijk ligt met name op de transitie (het inregelen van de verplichtingen).

Verdere conclusies:

  • De geplande invoering van de Omgevingswet is het gevolg van een veranderde verhouding tussen de overheid en de samenleving.
  • Gemeentesecretarissen grijpen de decentralisaties in het sociale en fysieke domein aan om hun sturingsintententies tegen het licht te houden.

Wil je meer weten over de lessen die we kunnen leren voor de invoering van de Omgevingswet? En wat dergelijke wijzigingen betekenen voor de rol van de gemeentesecretaris?  Download dan het volledige rapport:

Rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’

De uitdagingen op de gemeentelijke arbeidsmarkt én handreikingen om vacatures te vervullen

Bijna alle gemeenten hebben vacatures en 14% ervan staat zelfs al langer dan een half jaar open. En dat is wel eens anders geweest! Gemeenten willen snel reageren op de veranderende arbeidsmarkt, zich goed presenteren als aantrekkelijk werkgever en de juiste mensen aantrekken voor het vele interessante werk dat er is. Maar hoe pak je dat aan? Wat zoekt de kandidaat van vandaag in een nieuwe functie? Waar kun je die kandidaat (virtueel) ontmoeten? Het A&O fonds Gemeenten gaf Motivaction en Intelligence Group opdracht te onderzoeken hoe gemeenten hun arbeidsmarktcommunicatie inzetten om het juiste talent te kunnen aantrekken en welke knelpunten ze daarbij tegenkomen. De resultaten van dit onderzoek zijn gebundeld in het rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’ En natuurlijk bieden we direct ook tips en hulpmiddelen waar gemeenten vandaag al hun voordeel mee kunnen doen.

Klik hier voor meer informatie en om het rapport met bijbehorende factsheets te lezen.