De Omgevingswet (2021) zal het werken bij de gemeente doen veranderen. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Op deze pagina's vind je tools, workshops en leesmateriaal voor iedereen die met de Omgevingswet te maken krijgt.

1 januari 2021

Gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten en het Rijk krijgen vanaf 1 januari 2021 te maken met een andere werkwijze. De Omgevingswet stelt namelijk de gebruikers centraal. De bedoeling van de wet is dat er straks meer ruimte is om te ondernemen; het wordt bijvoorbeeld makkelijker om bouwprojecten te starten. Ook worden procedures korter.

Door de Omgevingswet ontstaan:

  • minder en daardoor overzichtelijkere regels
  • meer ruimte voor initiatieven
  • lokaal maatwerk
  • vertrouwen

A&O fonds Gemeenten ontwikkelt producten om de gemeentelijke organisatie over de Omgevingswet te informeren en bij de veranderingen te ondersteunen. A&O organiseert bijvoorbeeld verschillende Werkateliers Omgevingswet samen met het landelijke programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’. Hieronder vind je een overzicht van alle workshops.

Het woord ‘Omgevingswet’ hoor je steeds vaker en lijkt een steeds zwaardere lading te krijgen binnen je organisatie. Je medewerkers worden gevraagd deel te nemen aan projectgroepen, je team of afdeling moet ‘anders gaan werken’. De invoeringsdatum komt steeds dichterbij, dus de druk wordt hoger. Je kunt er niet meer omheen.

Maar wat betekent dat nou? Wat wordt dan anders? En hoe? En heb je het niet al druk genoeg met vandaag om ook nog te werken aan morgen? Wij zeggen: laat je niet overvallen door deze ontwikkeling, maar geef jezelf de kennis en het gereedschap om zélf de regie in handen te houden!

Werkatelier HR-adviseur en programmaleider

De Omgevingswet heeft straks niet alleen gevolgen voor gemeenten, maar ook voor alle ketenpartners. Daarom bieden we deze werkateliers regionaal aan. Bij de opzet van een werkatelier kunnen maximaal 12 duo’s deelnemen.

Deelname aan een werkatelier gaat in duo’s. De HR-adviseur en programmaleider hebben elkaar nodig voor een goede voorbereiding bij verandering van houding en gedrag van medewerkers.

Wat is er nodig?

  • 12 organisaties die al samenwerken
  • van elke organisatie deelnemende HR-adviseur en projectleider
  • een locatie met faciliteiten voor koffie en thee
  • zaal waarbij de stoelen in een kring of vierkant gezet kunnen worden
  • extra ruimtes om in kleine groepen te werken
  • in de plenaire zaal (minstens) 2 flip-overs
  • in de plenaire zaal een beamer en een scherm of een witte muur

Programma werkatelier

Het werkatelier start met een interactieve inleiding om kennis te maken en kennis op te frissen over de Omgevingswet. We gaan met elkaar in gesprek over wat goede teams kenmerkt en welke ingrediënten essentieel zijn voor organisaties om succesvol te veranderen.

Deel 1

We gaan aan de slag met een concrete vraag over anders werken per organisatie. We letten op:

  • doel
  • wat helpt ons met de transitie
  • welke belemmeringen zijn er
  • wat gaan we tegenkomen

Deel 2

We bespreken de opbrengst van deel 1 met elkaar. Is er een rode lijn zichtbaar? Hoe kunnen we elkaar helpen, wat kunnen we van elkaar leren?

Wil jij in jouw regio samen met andere gemeenten, waterschappen, omgevingsdiensten, provincie en het Rijk een werkatelier Omgevingswet? Stuur een mail naar secretariaat@aeno.nl.

Werkatelier leidinggevenden

In deze intensieve workshop nemen we leidinggevenden in vogelvlucht mee langs de belangrijkste punten van de Omgevingswet. Wat betekenen de veranderingen voor jouw medewerkers? Hoe ga je daar als leidinggevende mee om?

Wil jij een werkatelier bij jou in de omgeving organiseren? Vul dan onderstaand formulier in. Het mag naar esther.loozen@aeno.nl.

Workshop: Mijn toekomst met de Omgevingswet

Wat doet de Omgevingswet met de functie van gemeentemedewerkers? Wat doet het met hun motivatie en vertrouwen in de toekomst van hun loopbaan?

De workshop wordt geleid door procesbegeleiders van Publiek Domein. Zij begeleiden medewerkers die weerstand voelen bij de Omgevingswet en waarbij dat consequenties heeft op de werkmotivatie.

Projectleiders en P&O adviseurs

De workshop ‘Mijn toekomst met de Omgevingswet’ is bedoeld voor projectleiders en P&O adviseurs die voor hun organisatie met teams of werkgroepen aan de slag willen met de Omgevingswet.

Wat is het resultaat?

Projectleiders en P&O krijgen externe expertise aangeboden om mogelijke weerstanden bespreekbaar en toekomstgericht te maken.

De workshop geeft handvatten hoe de communicatie naar de medewerkers kan worden ingericht.

Opzet

  • De workshop duurt 3 uur
  • Het geeft informatie over de lokale stand van zaken in afstemming met de projectleider en of P&O adviseur.
  • Het vindt plaats bij een gemeentelijke organisatie of regio (op locatie).
  • De workshop is voor de projectleiders en of P&O adviseurs met een projectgroep of team van minimaal 8 tot maximaal 15 deelnemers.
  • De projectleider of de P&O adviseur verzorgt zelf de werving van de deelnemers en motiveert het projectteam Omgevingswet om deel te nemen.

Programma

Tijdens de workshop doorlopen we een programma dat bestaat uit vijf stappen. Voor stap 2 stemmen we voor de inhoud af met de projectleider of P&O adviseur.

  • Stap 1: ophalen van de onderstroom
  • Stap 2: de nuchtere werkelijkheid
  • Stap 3: omgaan met verandering: van model naar praktijk
  • Stap 4: je kritische gelijk
  • Stap 5: afronden en vooruit kijken

Wil jouw gemeente samen met ons een workshop ‘Mijn toekomst met de Omgevingswet’ organiseren? Stuur een email naar esther.loozen@aeno.nl en meld je aan.

Leernetwerk samenwerken en de Omgevingswet

Met de komst van de Omgevingswet verandert de manier van samenwerken op verschillende niveaus. Voor de gemeentemedewerker betekent dit veranderingen in:

  • samenwerken binnen de gemeente
  • samenwerken met bewoners en bedrijven
  • samenwerken in de regio

Wat vraagt het samenwerken straks van jou als professional? Tijdens het leernetwerk ‘Samenwerken en de Omgevingswet’ ga je samen met vakgenoten in een serie van 4 sessies op zoek naar antwoorden.

In 2020 vinden de sessies plaats in:

  • Vanaf 11 februari in Eindhoven
  • Vanaf 13 februari in Zwolle
  • Vanaf 3 september in Leiden

Massive Online Open Course, dat is waar MOOC voor staat. De O staat voor ‘overheid’. Op een eigentijdse manier worden ambtenaren met een OMOOC voorzien van frisse inzichten over verschillende onderwerpen binnen het openbaar bestuur. In deze MOOC laten we je praktische voorbeelden zien, die tonen hoe er aan hand van de Omgevingswet een nieuwe vorm van samenwerken kan ontstaan.

Inspireren

Het doel van de MOOC is inspireren van een breed publiek om met de nieuwe mogelijkheden die de Omgevingswet biedt aan de slag te gaan. De MOOC faciliteert het op gang brengen van een dialoog over samenwerken binnen de nieuwe wet.

Toolkit OMOOC Omgevingswet

Bij de inzichten hoort een toolkit, die bestaat uit een set van 16 kaartjes met vragen en een format om inzichten en goede voornemens op vast te leggen. Je kunt deze gebruiken tijdens een (team)overleg om het thema samenwerken te verdiepen en hierdoor de samenwerking intern en extern te verbeteren.

Dat de Omgevingswet drastische veranderingen met zich meebrengt is duidelijk, maar hoe bereid je jezelf daar als bestuurder of gemeente op voor? Deze MOOC is gemaakt in 2017.

Het programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ biedt je een Gespreksstarter Veranderprofielen aan. Het document geeft handvatten voor een gesprek. De Gespreksstarter Veranderprofielen helpt inzicht te krijgen in de veranderingen die de Omgevingswet vraagt in rollen, competenties en vaardigheden.

De Gespreksstarter bestaat uit 4 onderdelen:

  • veranderprofielen
  • competenties in ontwikkeling
  • processtappen kerninstrumenten
  • Omgevingswet in vogelvlucht

Hieronder is de gehele Gesprekstarter Veranderprofielen te downloaden in pdf en vind je nog een handige link met meer informatie waarmee je aan de slag kan.

Website: Aan de slag met de Omgevingswet

A&O fonds Gemeenten geeft zelf diverse publicaties uit, maar deelt ook graag interessante publicaties van anderen. Zo ook over de Omgevingswet.

Dit overzicht kan gebruikt worden om voor de eigen gemeente de stakeholders in beeld te brengen. Ook geven we je een aantal Gouden Tips voor het goed kunnen uitvoeren van jouw rol als stakeholder.

Stakeholdersanalyse

Voor de Omgevingswet werkt elke gemeente samen met andere organisaties. Om inzicht te krijgen in deze verschillende ‘stakeholders’ en de rol die zij vervullen in de samenwerking, is een overzicht ontwikkeld met vier soorten rollen:

  • Beslissers: stakeholders die beslissingen nemen over het project. Zij kunnen de ‘stekker eruit trekken’.
  • Beïnvloeders: stakeholders die formeel of informeel invloed uitoefenen op het project. Zij organiseren zich om invloed uit te oefenen op het project.
  • Uitvoerders/leveranciers: stakeholders die een rol spelen bij de uitvoering van het project of kennis kunnen leveren. Zij stellen kennis, middelen of bijvoorbeeld mensen beschikbaar.
  • Gebruikers/afnemers: stakeholders die worden geraakt door de gevolgen van het traject.

Naast de verschillende rollen is ook in beeld gebracht op welke manier men deze rol vervult:

  • Meebeslissen: dit zijn de stakeholders die niet zozeer vanuit hun formele rol besliskracht hebben, maar vanuit hun doorslaggevende invloed op het project of in de uitvoering.
  • Meewerken: hier staan de stakeholders die daadwerkelijk mee zullen werken aan het project.
  • Meedenken: dit zijn de stakeholders waarvan het projectteam een bepaalde inhoudelijke inbreng wil krijgen.
  • Meeweten: deze stakeholders spelen geen actieve rol in het project, maar moeten wel op de hoogte gehouden worden.

VGS Rapport: Leren decentraliseren

In opdracht van de Vereniging van Gemeentesecretarissen heeft BMC onderzoek gedaan naar de nieuwe rol van gemeentesecretarissen door de Omgevingswet.

Wat zijn de lessen uit de drie decentralisaties in het sociaal domein voor de invoering van de Omgevingswet én wat betekent dat voor de rol van de gemeentesecretaris?

Conclusies

Volgens gemeentesecretarissen is de belangrijkste opgave, zowel in het fysiek als sociale domein, de andere houding en rol van de gemeente. De focus in de praktijk ligt met name op de transitie (het inregelen van de verplichtingen).

Gemeentesecretarissen grijpen de decentralisaties in het sociale en fysieke domein aan om hun sturingsintenties tegen het licht te houden.

Rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’

Bijna alle gemeenten hebben vacatures en 14% ervan staat zelfs al langer dan een half jaar open. Gemeenten willen snel reageren op de veranderende arbeidsmarkt, zich goed presenteren als aantrekkelijke werkgever en de juiste mensen aantrekken voor het vele interessante werk dat er is.

Als belangrijkste knelpunten zien gemeenten:

  • onbekendheid met de gemeente als werkgever
  • onervarenheid met werven in een krappe markt
  • gebrek aan actuele arbeidsmarktinformatie

De grootste valkuil voor gemeenten? Dat is het vasthouden aan werkervaring.

Onderzoek

Het A&O fonds Gemeenten heeft laten onderzoeken hoe gemeenten hun arbeidsmarktcommunicatie inzetten om het juiste talent te kunnen aantrekken.

De resultaten van dit onderzoek zijn gebundeld in het rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’ Het rapport geeft naast de onderzoeksresultaten ook tips en hulpmiddelen waar gemeenten hun voordeel mee kunnen doen.

Ken je kandidaat

Een effectieve wervingsstrategie is gebaseerd op actuele informatie over je doelgroep. Voor de zes meest schaarse doelgroepen hebben we die informatie over arbeidsmarktgedrag bij elkaar gebracht in overzichtelijke factsheets.

De data worden regelmatig geactualiseerd. Zo leer je je kandidaten kennen en kun je hen benaderen op de manier die bij hen past. Resultaat? Meer en ‘betere’ sollicitanten!

Technologie Impact Verkenning (TIV) Fysiek Domein

In het kader van een onderzoek naar de invloed van technologie op arbeid in gemeenten (zie publicatie Digitale Transformatie deel 2), zijn meerdere ‘Technologie Impact Verkenningen’ (TIV’s) gedaan, waaronder één voor het Fysiek domein.

In deze TIV lees je meer over het huidige gebruik van technologie in het domein, maar ook over de impact op korte en lange termijn. Denk hierbij aan technologie ter ondersteuning van de invoering van de Omgevingswet. Op lange termijn speelt de ontwikkeling van Smart Cities een belangrijke rol.

Data in de stad

Gemeenten beschikken over steeds meer data binnen het sociale, economische en fysieke domein. Dit soort data zijn enorm waardevol, want hiermee kun je vraagstukken beter duiden en begrijpen en beleid gerichter opstellen of aanpassen. Daarmee kun je de stad aantrekkelijker, duurzamer en leefbaarder maken.

Hoe en waar begin je dan? Welke data kun je op welke manier inzetten? En hoe borg je de publieke waarden die hiermee gemoeid gaan? Het magazine over Data in de stad biedt antwoorden, inspiratie én het stappenplan 'Een goede start met data'.

Website van Platform31

Misschien vind je dit ook interessant