Leren en veranderen met de Omgevingswet

De Omgevingswet is een nieuwe wet die, naar verwachting, op 1 januari 2021 in werking treedt. De Omgevingswet is de basis voor een nieuw stelsel van regelgeving voor de fysieke leefomgeving. In de Omgevingswet staan regels over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Met invoering van deze wet krijgen gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten en het Rijk te maken met een andere werkwijze. Een werkwijze die uitgaat van integraliteit, samenhang, samenwerken en denken in mogelijkheden.

Wil je meer weten weten over de uitgangspunten van de Omgevingswet? Lees hier dan alle informatie over het doel en de uitgangspunten van de Omgevingswet.

Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de fysieke leefomgeving. Ook burgers, bedrijven en andere initiatiefnemers die activiteiten willen uitvoeren in de fysieke leefomgeving krijgen te maken met de Omgevingswet. Deze veranderingen hebben ook zijn weerslag op de houding en het gedrag van medewerkers binnen gemeenten. Het A+O fonds Gemeenten ondersteunt op dit vlak, onder andere met:

Workshops en Werkateliers
OMOOCs
Praktijkverhalen
Stakeholdersanalyse
VGS Rapport: Leren decentraliseren

Daarnaast werkt het A+O fonds Gemeenten samen met partners aan dit onderwerp en informeren wij u ook over interessante producten van partners zoals:

Aan de slag met….veranderprofielen

Het Programma aan de slag met de Omgevingswet biedt je een Gespreksstarter Veranderprofielen aan. Het document geeft handvatten voor een gesprek over de verandering in houding en gedrag van medewerkers die de Omgevingswet vraagt.

De Gespreksstarter helpt inzicht te krijgen in de veranderingen die de Omgevingswet vraagt in rollen, competenties en vaardigheden. De Gespreksstarter bestaat uit 4 onderdelen:

  • Veranderprofielen;
  • Competenties in ontwikkeling;
  • Processtappen kerninstrumenten;
  • Omgevingswet in vogelvlucht.

Klik hier voor meer informatie.

Download de Gespreksstarter.

Workshops en Werkateliers

Werkatelier Omgevingswet
 Het A+O fonds Gemeenten organiseert samen met het landelijke programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ werkateliers Omgevingswet. Deelname aan een werkatelier gaat in duo’s. De HR-adviseur en programmaleider Omgevingswet hebben elkaar nodig voor een goede voorbereiding bij verandering van houding en gedrag van medewerkers. Daarom nemen zowel de HR-adviseur als de programmaleider Omgevingswet samen deel aan het programma van het werktatelier. De Omgevingswet heeft straks niet alleen gevolgen voor  gemeenten, maar ook voor alle ketenpartners. Daarom bieden we deze werkateliers regionaal aan. Bij de opzet van een werkatelier kunnen maximaal 12 duo’s deelnemen.
Schrijf je hier in om een Werkatelier in jouw regio aan te vragen.

Workshop Mijn toekomst met de Omgevingswet
Wat betekent de Omgevingswet voor medewerkers? Wat doet het met hun functie? En wat doet het met hun motivatie en vertrouwen voor de toekomst van hun eigen loopbaan? Met de workshop ‘Mijn toekomst met de Omgevingswet’ ga je samen met ervaren procesbegeleiders op zoek naar de juiste mix van medewerkers, een goed afgestemde communicatie en een aanpak om eventuele weerstand tegen te gaan bij de invoering van de Omgevingswet.

De workshop is bedoeld voor projectleiders en P&O adviseurs die voor hun organisatie met teams en/of werkgroepen aan de slag willen met de Omgevingswet of zich meer willen gaan richten op de medewerkers.
Klik hier voor meer informatie en om je in te schrijven voor de workshop Mijn toekomst met de Omgevingswet.

Workshop Passiespel
Hoe voer je de nieuwe Omgevingswet uit? Vanuit welke rol benader je de invoering van de nieuwe Omgevingswet binnen jouw gemeente? Als een BFF? Een perfectionist? Een levensgenieter of juist vanuit de rol van een nannie? Doe samen met het A+O fonds Gemeenten het passiespel en ga in gesprek met collega’s over hoe je jouw rol het beste inzet in jouw gemeente. Het  passiespel werkt met vier verandertypen van gemeenten (calculerend, vernieuwend, consoliderend of onderscheidend). Tijdens de workshop krijg je direct toepasbaar advies en een terugkoppeling op papier zodat je er in jouw dagelijks werk mee verder kan. Meer informatie over het Passiespel vind je hier.

Het Passiespel voert het A+O fonds Gemeenten op aanvraag en in overleg uit.  Voor meer informatie neem je contact op met  Esther Loozen, projectleider Omgevingswet, email: esther.loozen@aeno.nl

OMOOCs

Massive Online Open Course, dat is waar MOOC voor staat. De O staat voor ‘overheid’. Op een eigentijdse manier worden ambtenaren voorzien van frisse inzichten over verschillende onderwerpen binnen het openbaar bestuur.

Voor de Omgevingswet heeft een aantal organisaties in samenwerking  de OMOOC ‘Anders werken door de Omgevingswet’ opgezet. Deze OMOOC laat het nieuwe handelingsperspectief met betrekking tot professionalisering en vakmanschap zien met als doel de implementatie van de Omgevingswet tot een succes te maken.

Introductiefilm MOOC: Anders werken door de Omgevingswet

MOOC 1 : Wat brengt de Omgevingswet?
Edward Stigter licht toe wat door de Omgevingswet zoal gaat veranderen.

MOOC 2: Rollen veranderen, patronen doorbreken
Friso de Zeeuw en Thijs Homan zetten uiteen welke veranderingen er binnen de organisatie nodig zijn voor een succesvolle implementatie van de Omgevingswet.

MOOC 3: Krachtig samenspel, integraal samenwerken
Een initiatief in de ‘geest van de Omgevingswet’ kwam binnen bij gemeente Breda. Welke lessen heeft zij geleerd?


MOOC 4: Het gesprek bij de Omgevingswet
Hans Alberse en Tica Peeman bieden concrete handvatten om het gesprek aan te gaan over wat door de Omgevingswet verandert

Praktijkverhalen

De voorbereidingen op de Omgevingswet zijn in volle gang. Ervaringen uit de praktijk delen we graag met jou om te verbinden en van elkaar te leren. Bijvoorbeeld het verhaal van:

Ook de VNG heeft een aantal praktijkverhalen met betrekking tot houding en gedrag rondom de Omgevingswet:

Overige praktijkverhalen:

Heb jij een mooie ervaring uit de praktijk? Dan horen wij dat graag! Stuur een mail naar Esther Loozen (esther.loozen@aeno.nl), dan neemt zij contact met je op.

Stakeholdersanalyse

Voor de Omgevingswet werkt elke gemeente samen met andere organisaties. Om inzicht te krijgen in deze verschillende ‘stakeholders’ en de rol die zij vervullen in de samenwerking, is een overzicht ontwikkeld. In het overzicht wordt gesproken over vier soorten rollen:

  • Beslissers: stakeholders die beslissingen nemen over het project. Zij kunnen de ‘stekker eruit trekken’.
  • Beïnvloeders: stakeholders die formeel of informeel invloed uitoefenen op het project. Zij organiseren zich om invloed uit te oefenen op het project.
  • Uitvoerders/leveranciers: stakeholders die een rol spelen bij de uitvoering van het project of kennis kunnen leveren. Zij stellen kennis, middelen of bijvoorbeeld mensen beschikbaar.
  • Gebruikers/afnemers: stakeholders die worden geraakt door
    de gevolgen van het traject.

Naast de verschillende rollen (beïnvloeder, beslisser, uitvoerder of gebruiker), is ook in beeld gebracht op welke manier zij deze rol vervullen:

  • Meebeslissen: dit zijn de stakeholders die niet zozeer vanuit hun formele rol besliskracht hebben, maar vanuit hun doorslaggevende invloed op het project of in de uitvoering.
  • Meewerken: hier staan de stakeholders die daadwerkelijk mee zullen werken aan het project.
  • Meedenken: dit zijn de stakeholders waarvan het projectteam een bepaalde inhoudelijke inbreng wil krijgen.
  • Meeweten: deze stakeholders spelen geen actieve rol in het project, maar moeten wel op de hoogte gehouden worden.

Dit overzicht kan gebruikt worden om voor de eigen gemeente de eigen stakeholders op de juiste plek te zetten en zo in beeld te brengen. Ook geven we je een aantal Gouden Tips voor het goed kunnen uitvoeren van jouw rol als stakeholder.

Downloads:

VGS Rapport: Leren decentraliseren

Wat zijn de lessen uit de drie decentralisaties in het sociaal domein voor de invoering van de Omgevingswet én wat betekent dat voor de rol van de gemeentesecretaris? De decentralisaties in het sociaal domein (3D’s) zijn amper geland of de volgende decentralisatie dient zich al aan, nu in het fysieke domein met de Omgevingswet. In opdracht van de Vereniging van Gemeentesecretarissen en in samenwerking met het A+O fonds Gemeenten en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, heeft BMC onderzoek naar gedaan de lessen voor gemeentesecretarissen.

Conclusies

De belangrijkste opgave binnen zowel het fysiek als sociale domein, is volgens gemeentesecretarissen de transformatie (andere houding en rol van de gemeente). De focus in de praktijk ligt met name op de transitie (het inregelen van de verplichtingen).

Verdere conclusies:

  • De geplande invoering van de Omgevingswet is het gevolg van een veranderde verhouding tussen de overheid en de samenleving.
  • Gemeentesecretarissen grijpen de decentralisaties in het sociale en fysieke domein aan om hun sturingsintententies tegen het licht te houden.

Wil je meer weten over de lessen die we kunnen leren voor de invoering van de Omgevingswet? En wat dergelijke wijzigingen betekenen voor de rol van de gemeentesecretaris?  Download dan het volledige rapport: