Breda beleeft het samen

Medewerkers van de afdeling Uitvoering van gemeente Breda volgden vorig jaar met succes de training Werken aan Werkplezier. Dit najaar komt er een vervolg. De trainingen sluiten aan op het Bredase concept Beleven, waarin persoonlijke ontwikkeling van medewerkers en samenwerking met maatschappelijke organisaties centraal staan. “Samen gaan we het beleven.”

Jarenlang reed Ben op een veegwagen door Breda. Maar twee jaar voor zijn mogelijkheid tot vervroegd pensioen besloot hij opleidingen te gaan volgen. Hij werkt nu als toezichthouder machinale veegdienst nog steeds binnen de afdeling Uitvoering, onderdeel van de directie Beheer van gemeente Breda. “Opleidingen hebben niets met leeftijd te maken. Iemand van 90 jaar kan ook nog elke dag leren. Ik ben door mijn opleidingen van machinaal reiniger nog naar een andere functie gegroeid.”

Ben Koppens: “Niemand is te oud om te leren. Ouderen weten van de hoed en de rand en kunnen zich met hun ervaring goed inleven in andere collega’s.”

Ben Koppens houdt lachend het bord met zijn leeftijd (67) omhoog. Hij geldt min of meer als boegbeeld voor het concept Beleven van de gemeente. Het concept ontstond enkele jaren geleden spontaan binnen de afdeling Uitvoering. Inmiddels is het binnen alle afdelingen van de directie Beheer steeds meer een gangbare werkwijze. Ook de andere directies van de gemeente raken bekend met het concept.

Marion van Kuijk is coördinator Beleven binnen de gemeente. Het concept is gestoeld op de twee belangrijke pijlers duurzame inzetbaarheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen, vertelt zij. “Binnen Beleven willen we onze medewerkers duurzaam inzetbaar houden door het verminderen van de fysieke belasting bij zwaar werk en het aanbieden van leer- en ontwikkelingsmogelijkheden. Tegelijk nemen we als gemeente onze maatschappelijke verantwoordelijkheid door met maatschappelijke partners, zoals reclassering en daklozenopvang, samen taken in de publieke ruimte uit te voeren. Die combinatie wilden we samen met elkaar gaan beleven.”

Olifanten

Hans Mertens behandelt de interne aanvragen voor trainingen, opleidingen of snuffelstages van de 150 medewerkers van de afdeling Uitvoering van de directie Beheer. Hij stond binnen de afdeling Uitvoering mede aan de wieg van Beleven. “We voorzagen dat buitendienstmedewerkers op oudere leeftijd bij zwaar werk meer fysieke problemen zouden krijgen. Vanuit de zorg voor onze medewerkers wilden we mensen aanspreken op hun talenten. Het idee was dat een aantal meer kon dan wat ze deden.”

Mertens riep een kleine groep medewerkers bij elkaar, de ‘olifanten’. “Die noemden wij zo, omdat ze onder de medewerkers een zekere mate van autoriteit en respect hadden. Het waren medewerkers die anderen konden motiveren om in de spiegel kijken en in beweging te komen. Hoe zie je zelf je werkzame toekomst? Blijf je dit werk doen of wil je misschien iets anders? Mensen werden uitgenodigd zelf de verantwoordelijkheid en regie te nemen. Een van de personen die dat deed was Ben. ‘Ik ben Ben’ werd intern de slogan”, aldus Mertens.

Bootje

Het viel samen met de gemeentelijke visie op de openbare ruimte, vertelt Bruun Scheltema, directeur Beheer. Binnen die visie moeten ook anderen in de openbare ruimte aan de slag kunnen, vindt gemeente Breda. Scheltema: “We willen als gemeente minder alles zelf doen en meer ruimte geven aan maatschappelijke organisaties, zoals de Bredase Sociale Werkvoorziening of de dak- en thuislozenopvang. Daarmee nemen we als gemeente ook onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. De mensen binnen de afdeling Uitvoering zagen kans om ontwikkelingen te combineren. Onder onze auspiciën maken daklozen nu bijvoorbeeld met een bootje singels schoon; als dat niet enigszins steun en zuurstof had gekregen, was dat niet van de grond gekomen.”

Trapje hoger

Door het werk anders te organiseren en medewerkers te scholen, kunnen medewerkers van de afdeling Uitvoering zo veel mogelijk hoogwaardiger werk doen. Een sprekend voorbeeld is de bomenploeg. Adrie Pijpers, teamleider binnen afdeling Uitvoering en contactpersoon van de maatschappelijke organisaties: “Binnen de bomenploeg waren taken vroeger strak verdeeld, maar nu doen alle medewerkers alle werkzaamheden. Daardoor hoeven oudere werknemers minder vaak belastend op hoogte te werken. Omringende gemeenten huren hen nu zelfs in voor hun boominspecties.”

Volgens Pijpers wordt er binnen directie Beheer altijd gekeken naar mogelijkheden om werk weg te zetten bij de maatschappelijke organisaties. Zo kan met een krimpend personeelsbestand meer werk verzet worden. Er wordt nu onder andere samengewerkt met ATEA (voorheen de BSW), de Sociaal Maatschappelijke Opvang, reclassering en Halt. Pijpers: “Wij proberen onze medewerker een trapje hoger te brengen. Soms lukt dat door klussen samen te voegen. Op die manier kun je soms net een plek vrijspelen, waar iemand uit de sociale werkvoorziening op ingezet kan worden. Het werkt een beetje als een carrousel.”

Beheer biedt ook burgers met een bijstanduitkering en afstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid van stages en leerwerkplekken, om zo onder begeleiding van een medewerker werkervaring op te doen. Marion van Kuijk: “De mensen kunnen dan de gemeente Breda als werkervaring op hun CV vermelden. Wij hadden tijdelijk handjes erbij.”

Werken aan Werkplezier

Vorig najaar volgden twintig van de 140 medewerkers van de afdeling Uitvoering met succes de training Werken aan Werkplezier. De training voor medewerkers tot en met schaal zes waarvan een aantal zwaar fysiek werk doen, stond in het teken van persoonlijke ontwikkeling. In vijf bijeenkomsten gingen de deelnemers, soms als duo, aan de slag met onderwerpen als fysieke belasting, gezond en vitaal blijven, werk-privébalans, motivatie en assertiviteit. Coördinator Beleven Marion van Kuijk: “Deelnemers waren erg enthousiast en er was een zichtbare verandering in gedrag. Een deelnemer gaf aan dat hij nu beter zijn punt durfde te maken. Zo heeft iedereen er iets uitgehaald.” Dit najaar start een tweede groep van de afdeling Uitvoering met de training, eventueel samen met een andere afdeling.

Volgens organisatieadviseur Jannet Koster sloot de training naadloos aan op het concept Beleven en het ingezette Bewust HRM-beleid, gericht op duurzaam inzetbaar houden van medewerkers. Zij stimuleert Beleven vanaf de zijlijn door binnen de strategische HR-visie opleidingen mogelijk te maken. “Dat is voor alle functieniveaus van belang”, zegt zij. Koster:  Werk binnen de gemeente schaalt op. Ook buitendienstmedewerkers moeten op een correcte manier met burgers kunnen communiceren; dat vergt een bepaalde houding en gedrag.”

Faciliterend

Directeur Bruun Scheltema geeft het concept Beleven binnen zijn directie Beheer graag de ruimte. Door een vergrijzend personeelsbestand, de behoefte binnen de gemeente aan vakinhoudelijke deskundigen en de verplichte zorg voor medewerkers, is het nodig dat mensen aan hun persoonlijke ontwikkeling werken. Op die manier werkt de gemeente aan een eigen kweekvijver. “Het initiatief kwam dit keer vanuit de afdeling”, benadrukt Scheltema. “Als directeur Beheer ondersteun en faciliteer ik het concept door capaciteit vrij te maken en experimenteerruimte te bieden. Het resultaat is het groeiend besef dat loopbaanontwikkeling serieus genomen moet worden. Mensen hebben echt kansen gehad en de honger groeit bij anderen. Essentieel is dat het management gevolg moet kunnen geven aan beloften die het oproept.”

Het concept wordt langzaamaan uitgerold over de andere directies binnen gemeente Breda. Niet als vastomlijnde blauwdruk. Scheltema: “Medewerkers en leidinggevenden moeten samen het gesprek aangaan hoe zij het binnen hun directie kunnen vormgeven.”

Energie

Het is absoluut de moeite waard, stelt Marion van Kuijk. “Met het vrijmaken van formatie voor Beleven, lijkt het misschien alleen geld te kosten. Maar wij zien ook dat het geld oplevert. Adrie Pijpers: “Uiteindelijk is het kostendekkend. Dat kunnen we cijfermatig onderbouwen.” Van Kuijk: “We bekijken het ook zakelijk. Maar mensen zitten ook lekkerder in hun vel en zetten sneller een stapje meer. Ze melden zich minder ziek. De energie die we er insteken, levert ook op.”

Kader:

Gemeente Breda maakte bij de training “Werken aan Werkplezier” gebruik van de Loopbaanregeling van het A+O fonds Gemeenten. Deze regeling biedt €1000 subsidie voor scholing en ontwikkeling – ook EVC-trajecten – van medewerkers die 3 jaar of langer niet aan hun loopbaanontwikkeling hebben gewerkt. Lees meer over deze regeling.

Voor meer informatie over Beleven:

Marion van Kuijk
Coördinator Beleven
Gemeente Breda, directie Beheer
mjcj.van.kuijk@breda.nl

Aanbevolen voor u