“Groot verschil tussen de leefwereld en de systeemwereld”

Bijna 100 deelnemende professionals aan de derde themabijeenkomst van de Uitvoeringsautoriteit 18-/18+ waren gelijk bij de les aan het begin van de dag; na de indringende verhalen van ervaringsdeskundigen Noortje en Edwald was duidelijk voor wie zij het allemaal deden. Hun relaas gaf aan dat er een groot verschil is tussen de leefwereld en de systeemwereld. Carry Roozemond, werkzaam bij Ingrado en een van de sprekers: “Het zou mooi zijn als de nieuwe regering zou zeggen dat er geen systeemwereld meer is.

Na de opening van de themabijeenkomst 18-/18+ door dagvoorzitter Rob Koops komt directeur A+O Fonds Gemeenten Karin Sleeking kort aan het woord over de resultaten van de Uitvoeringsautoriteit tot nu toe. “We vinden het heel belangrijk dat de uitvoerders meedoen met de Uitvoeringsautoriteit en zelf aangeven waar ze behoefte aan hebben. Zo kunnen we samen met andere professionals in het sociaal domein van onderaf beleid maken. We willen een agenda meegeven aan gemeenteraden en het kabinet die weergeeft wat de uitvoerders echt nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. We geven hierdoor de urgentie aan en daarmee  zetten we de inwoner centraal.”

Bekijk de sfeerimpressie van deze dag:

Actie-agenda Uitvoeringsautoriteit
De actie agenda van de Uitvoeringsautoriteit naar aanleiding van de eerste bijeenkomsten:

  1. Opstellen van een landelijke agenda met punten die na de Gemeenteraadsverkiezingen door lokale politiek opgepakt moeten worden.
  2. Organiseren regionale bijeenkomsten en stedenestafette die thematisch aansluit bij behoefte van de regio.
  3. Openen van een online loket met een netwerk van deskundigen die vragen van uitvoerders beantwoorden.
  4. Organiseren van een online community van en door uitvoerders.
  5. Verzamelen van goede praktijkvoorbeelden.
  6. Aansluiting zoeken van opleiding en praktijk met HBO/WO
  7. Inzichtelijk maken van geschikte opleidingen/trainingen die aansluiten op behoefte van uitvoerders.

Jongeren aan het woord

Uit de verhalen van ervaringsdeskundigen Noortje en Edwald bleek, is dat je niet met hulp en begeleiding kunt stoppen als je eenmaal 18 jaar bent. “Het had zoveel uitgemaakt”, volgens Noortje, “als ik nog iemand naast mij had gehad die mij had geholpen als ik op een verkeerde knop drukte.” Ook Edwald vertelde dat hij een terugval kreeg en dat op zo’n moment een sociaal vangnet heel belangrijk was geweest. “Ik had nog geen plan, wilde graag naar school maar daar was geen plek. Je valt in een zwart gat. Het had gescheeld als ik nog begeleiding had gehad. Je wandelt dan toch een ander pad.”

Zorg voor warme overdracht

Jongerenwerker en begeleider Fietje Schelling: “Het probleem van de leeftijdsgrenzen is geen probleem dat sinds de transitie bestaat, maar is al 25 jaar een probleem in de Jeugdhulp. Er gebeurt heel veel met jongeren in die leeftijdsfase. Het is ook lastig, want er zijn zoveel verschillende jongeren. Er moet ook maatwerk worden geleverd.” Uit een door haar begeleid programma ‘I’m ready’ kwamen belangrijke aanbevelingen zoals het terug kunnen vallen in een eigen netwerk en het hebben van een toekomstplan in plaats van een hulpplan. “Help met afbouwen en zorg voor een warme overdracht. Push jongeren niet om bij 18 jaar zelfstandig te zijn.”

Download de presentatie van Fietje Schelling. En bekijk haar gouden tip:

Duizenden jongeren niet in beeld

Het verschil tussen leefwereld en systeemwereld kwam ook weer aan de orde bij de presentatie van Jelmer Staal en Hans Geleynse, over de aanpak van de integrale jeugdhulp in Friesland. “Het is ook een cultuurverschil tussen de twee werelden,” zegt Jelmer Staal. “En daarnaast gebeurt er veel met jongeren op die leeftijd.” Volgens Staal en Geleynse zijn jongeren in de leeftijd van 15 tot 24 jaar extra kwetsbaar voor psychische problemen. Hoogleraar voor Transitiepsychiatrie Therese van Amelsfoort zegt hierover dat deze kinderen ook nog eens het minst gebruik maken van zorg en dat zodoende duizenden jongeren niet in beeld zijn.

Ontwikkeling jongere centraal

In hun integrale aanpak van de jeugdhulp brengen zij de twee werelden bij elkaar en gaan zij in gesprek met al die verschillende partijen die nodig zijn om jongeren te helpen. “De leefwereld van jongeren is bijvoorbeeld flexibel terwijl het in de systeemwereld gaat om wet- en regelgeving.” In hun visie moet de ontwikkeling van de jongere centraal staan en niet de leeftijd met als belangrijkste uitgangspunten tijdigheid, planmatigheid en samenwerking. Jelmer Staal: “We zijn op zoek gegaan bij de verschillende gemeenten naar de juiste mensen om duidelijk te krijgen wat is vastgelegd en wat gemeenten doen.”

Verschillende domeinen werken samen

“Er moest vooral duidelijkheid komen, goede afspraken. We merkten dat er geen afspraken waren of te ruime afspraken”, zegt Hans Geleynse, “We hebben de professional in de leefwereld van de jongeren gebracht.” Hun visie is omgezet in een model die in 24 Friese gemeenten is ingevoerd. “Het is ingewikkeld en het duurt lang, maar uiteindelijk werken de verschillende domeinen wel samen.”, aldus Hans Geleynse. “ Er zijn veel mensen nodig,” vult Hans aan, “om kleinere en moeilijkere zaken op te lossen en daarbij moet je bedenken dat we verwachten dat jongeren dit allemaal zelf kunnen doen.”

Download de presentatie van Jasper Staal en Hans Geleynse.

Houdt jongeren binnenboord

Na de pauze werd het middagprogramma afgetrapt met een inspirerende Carry Roozemond die bij Ingrado werkt. Zij hield de deelnemers vooral voor om te doen en jongeren binnenboord te houden. “Met iedere jongere die je binnenboord houdt, bespaar je 20.000 euro per jaar, als je daar geen wethouder warm voor krijgt!” Na deze woorden gingen de deelnemers in groepen aan tafel om te praten over zaken die nog niet goed gaan en om met oplossingen hiervoor te komen. Dagvoorzitter Rob Koops motiveerde de deelnemers met het vooruitzicht van beste prijzen. Het leverde interessante voorstellen op die de moeite van onderzoeken waard zijn.

Carry Roozemond over wat jongeren van gemeenten mogen verwachten:

Werken met een toekomstplan

Tussen de sessies door werd een korte film getoond (bekijk de film) over de 10 standaarden van zorgverlaters jeugdhulp  en hield Jose Vianen werkzaam bij het NJI nog een presentatie over het werken met een toekomstplan. “Jongeren hebben veel te doen. Laat jongeren ook experimenteren. Het hoort bij hun leeftijd.” De grootste uitdaging voor haar wordt het werken met een plan om te komen tot een goede ondersteuning. “We zijn bezig om het te vervolmaken en halen ervaringen op bij professionals. We willen dan de vraag beantwoorden hoe we gemeenten kunnen helpen in hun contact met jongeren.” Download de presentatie van Jose Vianen.

De inwoner centraal

Na een afsluiting van de dagvoorzitter kwam er een einde aan een inspirerende themabijeenkomst 18-/18+ waar de deelnemers vooral ook met elkaar in gesprek konden gaan en ervaringen konden delen. Karin Sleeking, directeur AenO Fonds Gemeenten: “Het is belangrijk om die ervaringen met elkaar te delen en we zijn blij dat we dit podium samen met onze partners kunnen bieden. Met alles wat we doen moeten we voor ogen houden voor wie we het doen. We geven een agenda mee aan de gemeenteraad en geven urgentie aan, waarbij de inwoner centraal staat.”

Meld u ook aan voor de Uitvoeringsautoriteit!

Aanbevolen voor u