Bevlogen buitendienstmedewerkers in Dalfsen, mede dankzij EVC-trajecten

Wijkuitvoerder Dik van Pijkeren besefte in 2009 dat de helft van veertig buitendienstmedewerkers bij de Gemeente Dalfsen ongeschoold was. Daarop startte hij met opleidingscentrum de Groene Welle een traject voor Erkenning Verworven Competenties (EVC). Medewerkers beoordeelden elkaars kennis, vaardigheden en attitudes en maakten een portfolio met bewijzen van opgedane ervaring. Zes medewerkers, waaronder Gerrit Morrenhof, kregen daarop meteen een MBO-3 diploma. Twaalf kregen hun diploma na afronding van aanvullende opdrachten. Mede dankzij EVC bestaat de buitendienst uit bevlogen vakmensen, die Dalfsen een gouden duurzaamheidscertificaat hebben bezorgd. Dit EVC-traject past in de vitaliteitsstrategie van Dalfsen, aldus gemeentesecretaris Herman Zwart, hoofd P&O Olga Zomer en P&O-adviseur Mara van den Eelaart.

O&M activiteiten gemeente Dalfsen

In 2009 kreeg Dik van Pijkeren van P&O de opdracht om jaargesprekken te voeren met zijn buitendienstmedewerkers. Dat leek hem lastig: hoe beoordeel je medewerkers? Bovendien besefte hij dat de helft van zijn medewerkers ongeschoold was. Destijds las hij in een vakblad over Erkenning Verworven Competenties (EVC). Hij nam contact op met P&O en het agrarisch opleidingscentrum de Groene Welle. Dat was de start van een EVC-traject. Met behulp van 360 graden feedback beoordeelden alle medewerkers elkaars kennis, vaardigheden en attitudes. Vervolgens maakten medewerkers onder begeleiding van de Groene Welle een portfolio met bewijzen van opgedane ervaring. Dit hielp hen om zich te oriënteren op wat ze in huis hadden. Gerrit Morrenhof, een van de medewerkers, zegt: ‘Je spit je hele leven door. Vroeger was ik melkveehouder. Een ander vak, waarvan ik veel heb geleerd. Als je al je ervaringen bundelt, dan is dat een heel boekwerk. Daar krijg je zelfvertrouwen van. Bovendien besef je dan, hoe belangrijk het is om bij te blijven.’ Morrenhof is een van de zes medewerkers die op basis van hun portfolio meteen een MBO-diploma op niveau 3 kregen. De overige twaalf leerden via aanvullende opdrachten – een kikkerpoel inrichten, zelf een kraan bestellen – voldoende bij om daarna ook hun diploma te krijgen. Zeven medewerkers gingen een hogere baan zoeken door te solliciteren naar de functie van wijkuitvoerder. Drie van hen bleken geschikt en een heeft uiteindelijk de loopbaanstap naar wijkuitvoerder gemaakt.

Waartoe leiden de O&M activiteiten van de gemeente Dalfsen?

Het EVC-traject heeft tot gevolg gehad dat de buitendienstmedewerkers zich nu als vakman erkend voelen; dat is al een loopbaansucces op zich. Ook is iedereen een salarisschaal gestegen. Morrenhof: ‘Toch heb ik niet de behoefte om door te groeien. Ik vind mijn vak veel te mooi. Wel wil ik bijblijven.’ Een collega van Morrenhof heeft de smaak van mobiliteit te pakken gekregen: hij volgt nu een opleiding tot begraafplaatsbeheerder. Ook ieders inzetbaarheid is verbeterd: niet alleen hebben achttien medewerkers een MBO-diploma verworven, ook is hun zelfvertrouwen gegroeid. Van Pijkeren heeft bovendien hun vakmanschap zien groeien: ‘Mijn medewerkers zijn steeds bezig met hun vak en met goede dienstverlening. Daardoor hoeft Dalfsen minder in te huren dan andere gemeenten, want wij kunnen dingen als boomverzorging en gladheidsbestrijding beter en goedkoper zelf.’ Olga Zomer: ‘Zonder het EVC-traject had Dalfsen nooit een duurzaamheidscertificaat gehaald, wat inhoudt dat we bijvoorbeeld zo weinig mogelijk bestrijdingsmiddelen gebruiken.’ Bevlogen zijn de buitendienstmedewerkers ook. Morrenhof: ‘We hebben een levendig teamoverleg, waarin we elkaar sterker maken. Als er bijvoorbeeld een nieuwe tractor moet komen, dan kiezen we die samen uit. Een positief bij-effect van het EVC-traject is dat we nu beter samenwerken.’ Zwart beaamt: ‘Als er een boom over de weg ligt, dan halen onze medewerkers die meteen weg.’ Verloop en verzuim zijn dan ook laag.

gemeente Dalfsen praktijkverhaalV.l.n.r.: Mara van den Eelaart (P&O-adviseur), Olga Zomer (hoofd P&O), Herman Zwart (gemeentesecretaris), Gerrit Morrenhof (buitendienstmedewerker), Dik van Pijkeren (wijkuitvoerder)

Wat ligt ten grondslag aan de O&M-praktijken van gemeente Dalfsen?

Dalfsen heeft als strategie om een goede werkgever te zijn, met oog voor duurzaamheid in alle opzichten, dus ook voor vitaliteit en mobiliteit. ‘Dat laatste krijgt de komende jaren extra aandacht’, aldus Zwart. Om die reden hebben alle afdelingshoofden de afgelopen anderhalf jaar een management development traject gevolgd, om meer aandacht te leren geven aan ontwikkeling van hun medewerkers. Ook zijn er teamtrainingen geweest waarin men elkaar feedback leerde geven. Zomer: ‘Dat waren bij vlagen heftige sessies, waarin men elkaar soms echt de maat nam.’ De attitude die Dalfsen tegenover ontwikkeling en mobiliteit heeft is dat iedereen elke opleiding kan doen die men wil. Men voert jaargesprekken en maakt persoonlijke ontwikkelplannen. De aanleiding om met EVC te starten was dat Van Pijkeren en zijn baas Cor Westhuis schrokken van het aantal ongeschoolden. Bovendien ervoer Van Pijkeren dat hij weinig handvaten had om medewerkers tijdens jaargesprekken te kunnen beoordelen. Toen hij over EVC las, nam hij contact op met P&O en ging de EVC-bal rollen.

Engelen en beren

De Groene Welle was voor Dalfsen een engel. Hun docenten gaven zorgvuldige begeleiding aan groepjes van 3 à 4 buitendienstmedewerkers bij het maken van hun portfolio; niet eenvoudig voor mensen die gewend zijn buiten te werken. Nog een engel is dat het EVC-traject van onderop is gestart, op initiatief van wijkuitvoerder Van Pijkeren. Hem lukte het om medewerkers zodanig te enthousiasmeren, dat ze EVC als kans in plaats van als verplichting zagen. De directie toonde zich betrokken, door te onderstrepen dat wijkteams het visitekaartje van de gemeente zijn. Van Pijkeren: ‘Toen wij, als een van de weinige gemeenten, het gouden duurzaamheidscertificaat kregen, kwam de wethouder op vrijdagavond langs en trakteerde iedereen op een gehaktbal’. Een beer die Van Pijkeren noemt is dat een enkeling afhaakte tijdens het traject, omdat hij niet op een computer wilde werken: ‘Dat deed pijn. Daardoor bleef hij immers ook in salarisschaal 4 steken.’ Een portfolio opbouwen en 360 graden feedback geven was voor de meesten best pittig. Van Pijkeren heeft de nodige weerstand moeten overwinnen.

Reflectie van de onderzoeker

Het traject in Dalfsen laat zien hoe EVC een hefboom kan zijn voor het realiseren van een vakmanschapscultuur. Wijkuitvoerder Van Pijkeren gebruikte EVC om zijn team te enthousiasmeren hun vakmanschap te verbeteren en daardoor ook hun salaris te zien stijgen. Door elkaars competenties te beoordelen, door onder zorgvuldige begeleiding portfolio’s te maken, zo nodig aanvullende opdrachten te doen en uiteindelijk EVC-certificaten te halen, creëerde de buitendienst met elkaar een cultuur van vakmanschap. Medewerkers leren continu van elkaar en maken elkaar zo sterker en beter. Daardoor zijn ze een bevlogen team, dat als klap op de vuurpijl een gouden duurzaamheidscertificaat wist te halen. EVC op zich is geen wondermiddel voor ontwikkeling en mobiliteit. Het succes staat of valt met een betrokken omarming door iedereen: directie, middelmanagement en medewerkers zelf.

Kengetallen gemeente Dalfsen

  • Dalfsen: 27.313 inwoners
  • 181 fte / 216 medewerkers: 89 vrouwen en 127 mannen
  • Gemiddelde leeftijd: 47 jaar
  • Verdeling medewerkers over schalen: 4-6 = 31,5% / 7-9 = 44,5%, 10-12 = 22,7%, 13 en hoger =1,3%
  • Ziekteverzuim: 2007 = 4,63%, 2008 =3,96%, 2009 = 3,38%, 2010 = 2,65%, 2011 = 4,42%
  • Gemiddelde duur dienstverband: 15,6 jaar
  • Opleidingsbudget: 1,8% van de loonsom = € 200.000,00

Serie fraaie voorbeelden Ontwikkeling en Mobiliteit

Dit praktijkverhaal is onderdeel van een serie fraaie voorbeelden op het gebied van Ontwikkeling en Mobiliteit. De serie is uitgevoerd door Factor Vijf in opdracht van het A+O fonds Gemeenten en gebundeld in de publicatie ‘Zo kan het ook!’. De fotografie is verzorgd door Kees Winkelman.

Aanbevolen voor u