Verhuizen is vreemd eigenlijk. Je ontdekt hoeveel spullen, gewoontes en routines je ongemerkt hebt verzameld. Ineens moet je keuzes maken: wat neem je mee, wat laat je achter en wat past eigenlijk niet meer bij hoe je wilt werken?
Hybride werken
Bij A&O fonds Gemeenten zijn we onlangs verhuisd naar een nieuw kantoor om de hoek. Natuurlijk bracht dat veel praktisch werk met zich mee. Dozen, kabels, verhuislijsten, bouwvakkers, kleurstaaltjes. Maar een verhuizing doet ook iets anders: het dwingt je om opnieuw na te denken over hoe je samenwerkt.
Dat geldt niet alleen voor onze organisatie. Er wordt tegenwoordig veel hybride gewerkt. Werk gebeurt vaak thuis, online en op andere tijden. Daardoor verandert ook de functie van het kantoor. Het is steeds minder de plek waar je alleen je werk uitvoert en steeds meer de plek waar je elkaar ontmoet, ideeën uitwisselt en samen verder denkt dan de waan van de dag.
Daarom hebben we in ons nieuwe kantoor bewust gekozen voor meer plekken om samen te werken én plekken waar je rust kunt vinden of makkelijk contact kan leggen met je collega thuis. Zelfs ons balkon richten we samen in als een groene plek om even afstand te nemen van alle drukte.
Vloeibare tijden
Filosoof Hans Schnitzler, die veel schrijft over thema's als ethiek, digitalisering en burgerschap werd onlangs in NOS Met het Oog op Morgen gevraagd hoe hij de oplaaiende woede rondom de opvang van asielzoekers bijvoorbeeld, verklaart.
Hij verwees naar het werk van socioloog Zygmunt Bauman, die sprak over “vloeibare tijden”. Een tijd waarin verandering de constante is en veel oude vanzelfsprekendheden verdwijnen. Grenzen tussen werk en privé vervagen, technologie verandert hoe we samenwerken en mensen zoeken opnieuw naar houvast in een wereld die voortdurend beweegt.
Durven opruimen
Dat voelen organisaties ook. De arbeidsmarkt blijft veranderen. Nieuwe generaties kijken anders naar werk. Teams werken hybride en zelfstandig. Ondertussen proberen we verandering vaak op te lossen door nog iets toe te voegen: een nieuw overleg, een extra werkgroep, een nieuw systeem of weer een extra actiepunt op de to-do-lijst.
Maar toen we midden in de verhuizing zaten, bedacht ik me dat echte wendbaarheid misschien vraagt om het tegenovergestelde, namelijk durven opruimen.
Misschien zouden organisaties zichzelf één keer per jaar serieus de vraag moeten stellen: wat kan weg? Welke vergaderingen voegen eigenlijk weinig meer toe? Welke processen kosten vooral energie? Welke afspraken zijn ooit logisch ontstaan, maar helpen inmiddels niemand meer vooruit? Want hoe voller en veranderlijker organisaties worden, hoe minder ruimte er vaak overblijft voor aandacht, creativiteit en echte samenwerking en dat is juist nu relevant.
Organisaties blijven niet toekomstbestendig door alles voller te plannen, maar door juist meer ruimte te maken.
Meer ruimte om mee te bewegen
Gemeenten staan voor grote klussen. Nieuwe gemeenteraden maken keuzes voor de toekomst, terwijl de arbeidsmarkt steeds krapper wordt. Dat vraagt niet alleen om goede plannen, maar vooral om organisaties waarin mensen ruimte ervaren om mee te bewegen met verandering.
Daarom organiseert het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het kennisevent Lessen uit 20 jaar onderzoek naar arbeidsbeleving. Want als één ding duidelijk wordt uit al die jaren onderzoek, dan is het dit: organisaties blijven niet toekomstbestendig door alles voller te plannen, maar door juist meer ruimte te maken.
Dat is denk ik voor mij de belangrijkste les van onze geslaagde verhuizing. Niet alles hoeft mee naar de volgende fase.
Jeroen van Gool
Jeroen van Gool is de directeur van A&O fonds Gemeenten. Hij schrijft over zijn ervaringen in zijn dagelijks werk, ontmoetingen met verschilmakers bij gemeentelijke organisaties en onderwerpen die Jeroen belangrijk vindt om gemeenten verder te brengen.
Wil je reageren op dit blog, stuur dan een email naar contact@aeno.nl.
