Drie jaar geleden startte strategisch adviseur Marloes Klaver, verantwoordelijk voor leren en ontwikkelen binnen Gemeente Utrecht, een nieuw initiatief, de Zomerboost. Inmiddels is dit uitgegroeid tot een vast onderdeel van het leer- en ontwikkelaanbod. Wat maakt het initiatief nou zo bijzonder? In dit artikel leggen naast Marloes ook de projectleider, één van de workshopleiders, twee deelnemers en de directeur Mens en Organisatie dat uit.
Verschilmakers in Leren en Ontwikkelen
Dit verhaal hoort bij onze verhalenseries over de verschilmakers bij gemeentelijke organisaties. A&O fonds Gemeenten helpt gemeenten bij de ontwikkeling en professionalisering als werkgever en bij de ontwikkeling en groei van medewerkers. A&O is er voor de verschilmakers.
Rustige periode
De Zomerboost verzorgt een informeel en divers leeraanbod waarbij collega’s tijdens de zes weken van het zomerreces én de week ervoor en erna, kennis kunnen maken met elkaars kunde, afdelingen en ontwikkelingen.
Marloes: “Een paar jaar geleden hebben we met een netwerk van collega’s een nieuwe visie op leren ontwikkeld: Samen Werkend Leren. Onze verplichte trainingen zijn goed geregeld, maar het leren van en met elkaar kon wel een boost gebruiken. Er werden door verschillende organisatieonderdelen wel workshops in de zomer georganiseerd, maar nu was het tijd om iets met de hele gemeente sámen te doen.
In dat netwerk van collega’s heb ik toen voorgesteld een Zomerboost te organiseren. De zomer is voor de meeste collega’s een relatief rustige periode en een moment voor reflectie. Ik heb mensen benaderd waarvan ik wist dat ze met een actueel thema bezig waren of ervaring hadden met 'leren leren'. De mensen uit het netwerk waren onze ambassadeurs en zo ontstond de eerste Zomerboost drie jaar geleden, met meteen al 25 activiteiten.”
Bomvolle sessies
Het concept is inmiddels bekend, geliefd en groeiend binnen de gemeente. Dit jaar waren er zo'n 90 activiteiten, workshops en kijkjes in de keuken. Daarnaast zijn er 75 coachgesprekken geweest. In totaal zorgden meer dan 700 collega’s voor 1250 inschrijvingen. Mensen vragen zelfs al de data voor het komende jaar op, zodat ze er in hun agenda rekening mee kunnen houden.
“Dat is toch een groot compliment”, zegt Sandra Ringeling, strategisch adviseur leren en ontwikkelen binnen Stadsbedrijven. “En het mooie is, nu het bekender is, zien mensen ook dat het niet zo ingewikkeld hoeft te zijn. Iedereen kan wat vertellen over zijn werk, de invalshoek van je vak en welke vaardigheden je inzet.
Onze afdeling Stadsbedrijven is minder bekend in de organisatie. We vertellen wat Stadsbedrijven doet en geven een rondleiding door ons kantoor en langs de vuilniswagens en de loodsen. We merken dat er veel animo is om bij ons te komen kijken, daarom hebben we dit jaar onze deuren geopend tijdens de Zomerboost.
We hadden twee bomvolle sessies, zo leuk! En fijne reacties, mensen leggen linkjes met hun eigen werk, wat ten goede komt aan de dienstverlening aan onze inwoners. Samenwerkend leren in optima forma. Dat motiveert me om het volgend jaar nog eens te doen, weer te laten zien wat we allemaal in de stad en voor de stad doen.”
Netwerk verbreden
Jeroen du Chatinier heeft dit jaar deelgenomen aan de workshop inclusie. Hij werkt als onderzoeker bij de gemeente en richt zich op de interactie tussen gemeente en inwoners. De afgelopen jaren heeft hij de communicatie rondom de Zomerboost wel voorbij zien komen, maar pas dit jaar vond hij de rust om de informatie door te lezen. Jeroen: “Ik was gelijk enthousiast.
Ik heb meegedaan aan een workshop inclusie; hoe bereiken we groepen die we normaal slechter bereiken, zoals de Moslimgemeenschap in Utrecht. De workshop was echt ontzettend interessant. Je merkt dat mensen meedoen vanuit intrinsieke motivatie. Ik heb een handleiding meegekregen die ik nu ook direct toepas in mijn werk. En ook belangrijk: mijn netwerk binnen de organisatie is groter geworden, zo krijg je makkelijker dingen voor elkaar. Ik had die collega’s nooit gesproken zonder de Zomerboost. Ik heb alle informatie die ik heb gekregen ook gedeeld met mijn team, zo neem je je ervaring weer mee naar anderen.”
“Mooi!”, reageert Marloes, “Als een steentje dat je in het water gooit: zo werkt het door.”
We willen niet alleen mensen opleiden, maar ze ook informeel laten leren.
Samenhang laten zien
Ook Jos Elsendoorn deed dit jaar mee aan de activiteiten van de Zomerboost. Hij werkt bij het subsidiebureau. Afgelopen zomer nam hij deel aan een rondleiding over het Beurskwartier, een nieuwe wijk in aanbouw, en volgde een workshop ‘grip op je mail’. Jos: “Ik heb bewust gekozen voor onderwerpen waar ik weinig van wist, of waar ik wat van kon leren. Ook al sluit een activiteit niet aan op je dagelijks werk, het is mooi om te zien hoe alles in de gemeente samenhangt.
De Zomerboost dicht de kloof tussen afdelingen en tussen buiten en binnen. Ik vind het brede aanbod ook fijn, het gaat niet te diep en het is niet te lang. Als het aan mij ligt komt er nog meer bij. Bijvoorbeeld een workshop voor de oudere medewerker; hoe blijf je gemotiveerd aan het eind van je loopbaan?”
Marloes: “Ik vind Jos zo’n mooi voorbeeld, hij werkt al 40 jaar bij de gemeente en is nog steeds geïnteresseerd in het werk van andere collega’s en in tips om zijn werk slimmer te doen. Dat is precies waar de Zomerboost ook voor bedoeld is.”
Duurzame inzetbaarheid
Marloes: “We willen als organisatie dat mensen duurzaam inzetbaar zijn. Een onderdeel daarvan is leren en ontwikkelen. De Zomerboost valt onder onze algemene visie op duurzame inzetbaarheid en goed werkgeverschap. Sommige workshops waren zo druk bezocht dat we nu kijken of we ze op een of andere manier structureel kunnen aanbieden.”
“Kijk naar Excel voor beginners”, vult projectleider Lauren aan, “die was ook heel populair. Veel mensen vragen nu om Excel voor gevorderden. Dat is leuk om te horen, dat bieden we nu niet aan, maar dat zou prima kunnen passen in ons reguliere leeraanbod.”
Hoge service
Sandra: “Als workshopleider voelde ik me enorm goed gefacilieerd, de uitnodigingen, zalen, alles was geregeld. Er zit echt veel liefde in, dat merk je. Je voelt het onderling ook, we zetten echt wat samen neer.”
De organisatie is best een klus, maar Lauren Leenders draait haar hand er niet voor om. “We gebruiken een inschrijfsysteem, maar alle uitnodigingen versturen wij zelf. Die hoge service, dat doen we bewust. Persoonlijk contact is heel belangrijk. Ook evalueren we met alle workshopleiders, het is leerzaam en leuk om elkaars enthousiaste verhalen te horen.” Marloes: ”Het idee is om thema's voor de stad, zoals de menselijke maat, het 'samen stad maken' en het inclusieve denken, ook via een initiatief als de Zomerboost intern voelbaar te maken – niet erover praten, maar doen."
De workshopleiders leren zelf ook door kennis te delen.
2025 was een groot succes
“Onze derde editie was een groot succes”, vertelt Marloes. “We hadden een breed programma, voor ieder wat wils, en nog meer in en met de stad: letterlijk en figuurlijk meer naar buiten. Collega's boden spontaan aan om een workshop te verzorgen. Soms zelfs buiten hun vakgebied, maar gewoon omdat ze ergens goed in zijn. We kijken nu alweer vooruit naar volgend jaar. Door de enthousiaste verhalen van Lauren, Sandra en de deelnemers is het nóg leuker om het volgend jaar weer te organiseren.
Het is prachtig om te zien dat iets dat begon als een pilot zo is gegroeid. Het is echt vóór de organisatie, dóór de organisatie. Daardoor is het professioneel, maar niet formeel. We werken vanuit de principes kwaliteit, service, eenvoud en plezier. Het draaiboek voor volgend jaar ligt al klaar!”
De Zomerboost is een goede manier om kloven te dichten.
Goed werkgeverschap, goed voor de stad
Directeur Mens & Organisatie, Vincent de Bijl, over het belang van de Zomerboost voor de organisatie: “Het behoeft geen toelichting dat we aankijken tegen toenemende krapte op de arbeidsmarkt, en dat onze omgeving steeds veranderende eisen stelt aan onze organisatie en het werk van onze collega’s. Beide elementen maken het noodzakelijk en wenselijk dat we zoveel mogelijk investeren in de ontwikkeling van onze eigen collega’s.
Het is letterlijk kennis-maken.
Dat doen we graag: als wij goed zorgen voor onze collega’s, zorgen zij goed voor ons stad. Het maakt ons bovendien een aantrekkelijke werkgever, zorgt ervoor dat mensen goed zijn toegerust voor hun rol en zich blijvend kunnen ontwikkelen. Maar het is ook bekend dat in tijden van een hoge werkdruk, aandacht en tijd voor persoonlijke ontwikkeling niet zelden als eerst geschrapt wordt uit de agenda.
Dat vind ik het ingenieuze aan de Zomerboost: juist in een periode waarin er iets meer lucht ontstaat, in een tijd die sowieso uitnodigt voor reflectie en afstand nemen, is een uitnodigend programma aanbieden om je eigen ontwikkeling een boost te geven een schot in de roos!”
Ik had die mensen nooit gesproken zonder de Zomerboost.
Over Gemeente Utrecht
Bij de gemeente Utrecht werken zo’n 6.500 mensen binnen vier hoofddomeinen met zeer uiteenlopende functies. Veel van deze medewerkers werken op of vanuit het stadskantoor. Een andere grote locatie is die van Stadsbedrijven op de Tractieweg. Ook op het stadhuis, de wijkbureaus en bijvoorbeeld sportlocaties en afvalscheidingsstations werken collega's.
Over de Zomerboost
De Zomerboost is het zomerse leer- en ontwikkelprogramma van de gemeente Utrecht, dat informeel van en met elkaar leren mogelijk maakt. Het vindt plaats in de zes weken van het zomerreces en de week daarvoor en de week daarna.
In 2025 vond de 3e editie plaats. Wat begon als een pilot is uitgegroeid tot een begrip. In 2025 schreven 700 medewerkers zich in voor 1250 activiteiten. De Zomerboost wordt gewaardeerd met een rapportcijfer 8,4. De workshops en coachgesprekken kregen gemiddeld respectievelijk een 8,2 en een 8,0.
Het concept
De Zomerboost is gestoeld op samenwerkend leren; leren van en met elkaar. Dit geldt zowel voor de inhoud van het werk, kennisdeling als van elkaar weten wat je doet, maar ook voor ‘leren leren’.
De Zomerboost draagt bij aan verbinding en samenwerken. Daarnaast vergroot het het interne netwerk van collega’s.
Collega’s kunnen zich opgeven om sessies te geven, dit kunnen workshops zijn, maar ook rondleidingen, kijkjes in de keuken bij een collega/afdeling of een manier om slimmer te werken. Het aanbod is daardoor erg gevarieerd. Ook staan coachgesprekken op het programma.
De organisatie, communicatie en administratie worden verzorgd door de afdeling Mens & Organisatie. De out-of-pocket-kosten zijn, op wat communicatiemiddelen na, nul.
Leermodel
Het concept sluit aan bij het 70-20-10 leermodel, dat stelt dat mensen voor 70% leren door ervaring op de werkplek (doen, uitdagingen aangaan), voor 20% door interactie met anderen (coaching, feedback, sociale netwerken) en voor 10% via formele training (cursussen, opleidingen, e-learning).
Neveneffecten
Workshops waar veel op wordt ingeschreven worden regelmatig opgenomen in het reguliere leer- en ontwikkelaanbod van de gemeente. Ook worden workshops herhaald in bijvoorbeeld werkoverleggen. Ook vanuit het MD-programma worden workshops voor leidinggevenden aangeboden in de Zomerboost.
Tips
- Sluit aan bij waar jouw organisatie voor staat en wat jouw organisatie nodig heeft en welke interventies daarbij passen. Kijk waar de energie zit en begin gewoon. Dit kan klein zijn.
- Zorg voor een divers aanbod, laagdrempelig en goede service.
