Professionele tegenspraak wordt pas vanzelfsprekend als je er bewust ruimte voor organiseert. Hoe zorg je ervoor dat het niet afhankelijk blijft van het moment, de situatie of het lef van één collega?
Tijdens de online talkshow Professionele tegenspraak | Je moet het maar organiseren gingen we op 20 augustus in gesprek over precies die vraag. Na de eerdere talkshow Je moet het maar durven verschoof de aandacht van het uitspreken naar het organiseren: welke keuzes kun je maken in leiderschap, cultuur, processen en dagelijkse werkwijzen om professionele tegenspraak vanzelfsprekender te maken?
Aan tafel
Onder leiding van Tom Jessen gingen drie gasten vanuit verschillende rollen in gesprek over hoe je professionele tegenspraak organiseert en verankert in de dagelijkse praktijk van gemeenten.
- Elma Groen
Interim gemeentesecretaris, gemeente Terschelling - Mariken de Jong
Senior organisatieadviseur, gemeente Amersfoort - Judith van der Meij
Programmamaker, A&O fonds Gemeenten
Kijk de talkshow hier terug
Van durven naar organiseren
Uit onderzoek van A&O fonds Gemeenten blijkt dat gemeenten het belang van professionele tegenspraak breed onderschrijven. Tegelijkertijd is tegenspraak nog lang niet overal expliciet georganiseerd. Juist daar ligt de volgende stap.
Een goede voedingsbodem bestaat uit drie samenhangende onderdelen:
- cultuur
- processen
- vaardigheden
Een veilige cultuur waarin een ander geluid welkom is. Processen en overlegstructuren waarin verschillende perspectieven daadwerkelijk een plek krijgen. En medewerkers én leidinggevenden die weten hoe zij tegenspraak kunnen geven, ontvangen en benutten.
Tijdens de talkshow onderzochten we wat dit concreet betekent voor de gemeentelijke praktijk. Maak het klein. Maak het praktisch. En maak het leuk. Professionele tegenspraak organiseer je niet naast het werk, maar ín het werk: in je overleggen, processen en dagelijkse routines.
Oh ja, daar moeten we ook nog wat mee...
Hoe welkom is een afwijkend perspectief eigenlijk als de druk oploopt? Wat gebeurt er wanneer iemand een besluit ter discussie stelt waar al veel tijd in zit? En wat doe je als een medewerker iets zegt wat je als leidinggevende liever niet hoort?
Tijdens de talkshow waren fragmenten te zien uit de theatervoorstelling Oh ja, daar moeten we ook nog wat mee... over professionele tegenspraak en psychologische veiligheid. Herkenbare situaties uit de gemeentelijke praktijk maken zichtbaar waar goede bedoelingen en dagelijks gedrag soms uit elkaar lopen.
Zelf aan de slag met professionele tegenspraak
Professionele tegenspraak organiseer je niet met één maatregel. Iedere gemeente heeft een ander vertrekpunt. Het onderzoek onderscheidt daarom verschillende ontwikkelfasen: begrijpen, meten, activeren en borgen. De vraag is dus niet alleen wat moeten we doen?, maar eerst: waar staan we nu en wat is voor ons een logische volgende stap?
Daarom hebben we verschillende inzichten en hulpmiddelen verzameld waarmee je in je eigen organisatie verder kunt:
Van kijken naar doen
Wil je na de talkshows echt met professionele tegenspraak in je eigen organisatie aan de slag? Op 23 september in Utrecht organiseren we Professionele tegenspraak – van inzicht naar doen.
Deze bijeenkomst is bedoeld voor gemeentelijke leiders en adviseurs die een volgende stap willen zetten. Je werkt met herkenbare situaties uit je eigen praktijk, onderzoekt waar het in jouw organisatie schuurt en gaat aan de slag met interventies die passen bij jullie situatie.
We adviseren je om vooraf de talkshow Je moet het maar organiseren terug te kijken. Daarin vind je de inhoudelijke verdieping; op 23 september staat juist jouw eigen organisatie centraal.
