Een herkenbare, schurend en muzikale theatervoorstelling over psychologische veiligheid en professionele tegenspraak binnen de gemeente.
Hoe voer je het goede gesprek als de spanning oploopt? Durven medewerkers zich uit te spreken, juist als het ongemakkelijk wordt? Wat vraagt de psychologische veiligheid die hiervoor nodig is écht van leidinggevenden en de organisatiecultuur?
A&O fonds Gemeenten kiest voor een verrassende vorm: geen droge theorie, maar ervaringstheater. De muzikale voorstelling ‘Oh ja, daar moeten we ook nog wat mee…’ van Theater voor Leiders brengt de dagelijkse gemeentelijke praktijk herkenbaar, scherp én met humor tot leven.
Gemeentelijke werkelijkheid
De interactieve voorstelling combineert scherpe scènes uit de gemeentelijke werkelijkheid met livemuziek en prikkelende reflectie. Juist door het ongemak op het podium zichtbaar te maken, breekt het ijs in de zaal. Dat geeft lucht en opent de deur naar het échte gesprek op de werkvloer.
Professionele tegenspraak ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om een cultuur van openheid en psychologische veiligheid, waarin iedereen zich durft uit te spreken, zonder angst voor negatieve gevolgen. Met deze voorstelling biedt A&O fonds Gemeenten een concreet vliegwiel om de drempel voor dit gesprek binnen jouw organisatie te verlagen.
Voor wie?
A&O fonds Gemeenten zet de voorstelling in om leidinggevenden en hoger management met elkaar in gesprek te brengen over professionele tegenspraak en psychologische veiligheid. Bij voorkeur brengen we deelnemers uit meerdere gemeenten of bestaande samenwerkingsverbanden samen. Zo is theater geen doel op zich, maar een middel om ervaringen en perspectieven te delen, verschillen zichtbaar te maken en van elkaar te leren.
Interesse in de voorstelling?
Benieuwd naar de mogelijkheden om de voorstelling in jouw gemeente te laten spelen? Neem dan per e-mail contact met ons op. We denken graag met je mee over de mogelijkheden en bekijken samen wat past bij jouw organisatie.
Over Theater voor Leiders
De makers
Marleen van Schie | Theatermaker
Marleen maakt theateracts op maat. Onder andere cabaret, opening en afsluiting van events, theater over lastige thema’s, improvisatietheater met muziek.
Margreet Ridder | Trainer, coach, theatermaker
Margreet werkt voornamelijk in de zorgsector als trainer en coach. Daarnaast maakt zij regietheater over lastige thema’s zoals omgaan met lastig gedrag/dementie en ze maakt zorgcabaret.
Loek van den Wijngaard | Acteur
Loek is een ervaren acteur die naast televisie veel bedrijfstheater maakt.
Jan Pieter Maaijwee | Muzikant, Acteur.
Jan-Pieter maakt muziek op maat en is ook onderwijskundige.
Je ziet iets anders. Je twijfelt aan een voorstel. Of je weet vanuit jouw vak dat een besluit in de praktijk anders kan uitpakken. Spreek je je dan uit? En minstens zo belangrijk: is jouw organisatie zo ingericht dat jouw professionele oordeel ook daadwerkelijk gehoord wordt?
Professionele tegenspraak is het respectvol inbrengen van andere perspectieven, vanuit vakmanschap en morele verantwoordelijkheid. Het helpt om verschillende perspectieven mee te wegen, blinde vlekken zichtbaar te maken en tot betere en rechtvaardige besluiten te komen.
Ongemakkelijk
De voorstelling laat zien dat zo’n ander geluid soms ongemakkelijk is. Maar professionele tegenspraak zou niet afhankelijk moeten zijn van wie op het juiste moment zijn mond durft open te doen. Het vraagt ook om een organisatie waarin ruimte voor tegenspraak bewust wordt gemaakt en onderhouden.
Wat helpt om tegenspraak ruimte te geven?
Voor ons onderzoek naar professionele tegenspraak voerden we gesprekken met medewerkers, leidinggevenden en directies van zestien gemeentelijke organisaties. Daaruit komen drie pijlers naar voren die elkaar versterken: cultuur, processen en vaardigheden.
Een veilige en open cultuur helpt mensen zich uit te spreken. Processen zorgen ervoor dat een ander perspectief niet van toeval afhankelijk is. En medewerkers én leiders hebben vaardigheden nodig om tegenspraak professioneel te geven, te ontvangen en er samen iets mee te doen. De vraag is dus niet alleen: durven mensen bij ons iets te zeggen? Maar ook: hoe hebben wij georganiseerd dat het gezegd én gehoord kan worden?
Hoe staat jouw gemeente ervoor?
Iedere gemeente heeft een ander vertrekpunt. In het onderzoek Professionele tegenspraak – je moet het maar durven lees je wat professionele tegenspraak nodig heeft en welke interventies gemeenten al gebruiken.
Het onderzoek onderscheidt vijf herkenbare typen gemeenten: van organisaties waarin tegenspraak vooral impliciet aanwezig is tot gemeenten waar het onderdeel is geworden van cultuur, processen en vaardigheden. Geen ranglijst, maar een manier om te onderzoeken: waar staan wij en wat is voor ons een logische volgende stap?
Breng het gesprek op gang
Hoe gaat professionele tegenspraak eigenlijk bij jullie? Wanneer lukt het wel? Wanneer houd je je mond? En wat gebeurt er als iemand iets zegt wat niet goed uitkomt?
Met het kaartspel Professionele tegenspraak voer je daarover het gesprek met collega’s. De kaarten helpen om ervaringen en verschillende perspectieven boven tafel te krijgen en te onderzoeken waar het in jullie eigen praktijk schuurt.
Van durven naar organiseren
Weten dat tegenspraak belangrijk is, is één ding. Zorgen dat het een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dagelijkse werk is iets anders.
In onze online talkshows gaan gemeentelijke leiders, adviseurs en experts in gesprek over de praktijk. Hoe creëer je ruimte om je uit te spreken? En hoe voorkom je dat professionele tegenspraak alleen afhankelijk blijft van individueel lef?
Organiseer tegenspraak in je eigen praktijk
Wil je na het kijken en praten een volgende stap zetten? Het onderzoek biedt daarvoor een praktisch vertrekpunt. Je kunt professionele tegenspraak ontwikkelen via vier samenhangende fasen: begrijpen, meten, activeren en borgen.
Daarvoor hoef je niet meteen een nieuw programma te beginnen. Juist bestaande momenten en structuren bieden kansen: besluitvorming, overleg, reflectiemomenten, onboarding en leiderschapsontwikkeling. Zo wordt tegenspraak steeds minder iets extra’s en steeds meer onderdeel van hoe je samen werkt.
Een sociaal veilige werkomgeving is een plek waar medewerkers zich gerespecteerd, gehoord en veilig voelen. Toch kunnen pesten, intimidatie, discriminatie, agressie en ander ongewenst gedrag de sociale veiligheid onder druk zetten.
De theatervoorstelling laat zien hoe situaties rondom sociale veiligheid zich in de dagelijkse praktijk kunnen voordoen en welke rol medewerkers, leidinggevenden en de organisatie daarin hebben. Door het gesprek hierover aan te gaan, ontstaat ruimte om signalen eerder te herkennen, elkaar aan te spreken en samen te werken aan een sociaal veilige werkomgeving binnen de gemeente.
Maar wat kun je als leidinggevende nog meer doen om te zorgen voor een sociaal veilige werkvloer waarin iedereen zich durft uit te spreken? De eerste stap begint altijd bij het ‘goede gesprek’ en het helder afstemmen van verwachtingen.
Aan de slag met sociale veiligheid
Sociale veiligheid vraagt om meer dan alleen reageren wanneer er iets misgaat. Het gaat ook om het herkennen van risico’s, het creëren van een veilige cultuur en het maken van duidelijke afspraken over gewenst gedrag.
De Arbocatalogus Sociale Veiligheid biedt praktische handvatten om hiermee aan de slag te gaan. Je vindt er onder andere tips om sociale veiligheid binnen de gemeentelijke organisatie verder vorm te geven, informatie over de Arbowet, beleid en gedragsregels, het voorkomen van ongewenst gedrag, het herkennen van signalen en het aanpakken van situaties die zich voordoen.
Meer grip op ongewenst gedrag
In dit tafelgesprek gaan experts van de Nederlandse Arbeidsinspectie, de VNG en A&O fonds Gemeenten samen aan de slag met sociale veiligheid. Ze delen praktische inzichten over het herkennen en voorkomen van ongewenst gedrag en laten zien wat je als organisatie kunt doen om sociale veiligheid te versterken. Van goed leiderschap en de inrichting van het werk tot de RI&E en het Plan van Aanpak.
De centrale boodschap van het gesprek is helder. Wacht niet tot het misgaat of tot de inspectie voor de deur staat, sociale veiligheid vraagt om een proactieve houding.
- Maak het bespreekbaar: zorg dat ongewenst gedrag een continu onderwerp van gesprek is op de werkvloer.
- Toon leiderschap: de top van de organisatie moet de norm stellen en veiligheid actief uitdragen.
- Gebruik beschikbare tools: maak gebruik van de vernieuwde Arbocatalogus Sociale Veiligheid en de zelfinspectie-tool van de Arbeidsinspectie.
Bekijk het tafelgesprek en ontdek welke rol jij kunt pakken bij het creëren van een sociaal veilige werkomgeving binnen jouw organisatie. Ontdek wat je zelf kunt doen en hoe je vandaag nog aan de slag kunt.
Op zoek naar beeldmateriaal of andere materialen van de voorstelling? Download hier de poster en boilerplate tekst, of deel de promotievideo.
Staat er niet tussen wat je zoekt of heb je beelden nodig? Neem dan contact met ons op via organisatie@aeno.nl. We helpen je graag verder.
