Hoe werk je als gemeente aan veiligheid in situaties die vaak pas zichtbaar worden als het spannend of pijnlijk wordt? Denk aan huiselijk geweld, verward gedrag, burenruzies, vechtscheidingen, seksueel misbruik, femicide of de nazorg aan ex-gedetineerden. Tijdens de Werkbelevingsweek Gelderland kregen zes geïnteresseerden een bijzonder inkijkje in het werk van het Interventieteam van Team Sociaal Domein in Elst, gemeente Overbetuwe.
Meelopen met dit team kan normaal gesproken niet. Daarvoor zijn de casussen te kwetsbaar en de privacy van inwoners te belangrijk. Juist daarom opende het team op een andere manier de deuren: met verhalen uit de praktijk, uitleg over de samenwerking met partners en een open gesprek over de dilemma’s die bij dit werk horen.
De cijfers
De derde editie van de Werkbelevingsweek Gelderland vond plaats van van 13 tot en met 19 april 2026. Tijdens dit initiatief, van platform Werken in Gelderland, openden tientallen Gelderse overheden zoals gemeenten, omgevingsdiensten en de provincie, hun deuren voor professionals, werkzoekenden en andere geïnteresseerden.
Dit jaar werden er 90 activiteiten georganiseerd bij 33 organisaties in Gelderland. Er waren 1300 aanmeldingen voor deze activiteiten. Daarnaast hebben 197 overheidscollega’s hun agenda’s opengesteld voor individuele koffiegesprekken, waar 507 aanmeldingen op zijn gekomen. De derde editie van de Werkbelevingsweek was weer een groot succes!
Aan een ovale tafel in het Ambtshuis in Elst schoven zes geïnteresseerden aan om kennis te maken met het Interventieteam. Marijke ten Westenend is spin in het web binnen dit team. Alle zaken komen over haar bureau. Ze heet de deelnemers van harte welkom tijdens deze mooie manier om kennis te maken met het team, omdat (ondanks dat het vaak gevraagd wordt) meelopen met het team vanwege de kwetsbaarheid en privacy geen optie is.
Verschillende achtergrond
Tijdens een voorstelrondje blijkt dat de deelnemers allemaal verschillende achtergronden hebben. Van leerkracht die het werken in het sociale domein verkent, tot een vrouw die werkt met asielzoekers en graag inzicht wil krijgen in het traject van cliënten binnen het sociaal domein, nadat zij een woning toegewezen hebben gekregen.
Een andere deelnemer werkt al dertig jaar bij een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking en wil in het laatste deel van zijn werkende leven graag een nieuwe uitdaging aangaan.
De gemeente zou hier een goede optie kunnen zijn. Ook zien we iemand uit de filmindustrie met een brede interesse en een vrouw die niet op zoek is (“want ik heb het leukste werk ter wereld!”), maar die in het dagelijks leven vanuit haar werk te maken heeft met dit team en graag wat meer hoort over de achtergrond en werkwijze.
Verschil jeugd en volwassenen
Na een videoboodschap van de burgemeester geeft Jasper Rongen, medewerker bij het interventieteam, een korte introductie. Hij legt uit hoe het team samenwerkt binnen de gemeente en met andere organisaties om hen heen, zoals het OM, de politie, Moviera en de reclassering.
Ook duidt hij het verschil tussen hulp aan jeugd en hulp aan volwassenen en waarom de uitvoering en betaling hierbij zo anders is. Jasper: “Team Jeugd bestaat uit twee gezinsregisseurs die langdurig regie voeren in complexe gezinnen en drie medewerkers die acute jeugdzaken oppakken, zoals kindermishandeling, verwaarlozing en complexe scheidingen.
Team volwassenen behandelt zaken rondom volwassenen met complexe problematiek, zoals huiselijk geweld, verslaving, huiselijke vervuiling, verward gedrag, dementie en ernstige schulden. Hulp aan volwassenen is in de regel ingewikkelder, omdat je hen niet kunt dwingen tot hulp.
Veel van de meldingen die bij ons binnenkomen, komen via Veilig Thuis, de politie, de woningstichting, artsen en huisartsen. We gaan dan het gesprek aan met de betrokken inwoner met de vraag hoe we ze kunnen helpen. Maar zorg kan niet altijd verplicht worden, dat is de andere kant van de zaken die je bijvoorbeeld soms in het nieuws ziet. Dan zijn we inderdaad betrokken, maar staan we met onze handen gebonden.”
De man bedreigde structureel zijn hulpverleners met de dood, wat leidde tot het stopzetten van de thuisbezoeken.
Complexe problematiek
De deelnemers krijgen een beeld van de werkzaamheden van het Interventieteam op basis van twee indringende casussen. De eerste casus is een aanpak van een complexe dreigingszaak. Wiebe Landman, procescoördinator bij het Interventieteam, vertelt over een inwoner met meervoudige problematiek, waaronder een hersenbeschadiging, psychotisch gedrag en een persoonlijkheidsstoornis.
“De man bedreigde structureel zijn hulpverleners met de dood, wat leidde tot het stopzetten van de thuisbezoeken. De situatie was zeer uitdagend: de man had veel geld, misbruikte zijn medicatie en was manipulatief. Hij wist zich tijdens korte beoordelingen door rechters en psychiaters elke keer kalm en meewerkend voor te doen, waardoor gedwongen opname steeds werd afgewezen.
We hebben als team verschillende stappen ondernomen. Ten eerste medicatiebeheer, in overleg met huisarts, apotheek en politie werd de medicatieverstrekking aangepast naar een dagelijkse dosis die thuis werd gebracht, om zo misbruik te stoppen. Daarnaast werden er voor de veiligheid met de politie afspraken gemaakt voor een snelle respons in geval van nood.”
Ernstig incident
“Daarnaast liep er een juridisch traject”, vervolgt Wiebe. “Ondanks inspanningen van de reclassering en ons team om via de rechter een gedwongen maatregel (TBS met dwangverpleging) te verkrijgen, bleef dit zonder succes. Na twee jaar van intensieve bemoeienis, kwam het helaas tot een ernstig incident. Dit maakt duidelijk wat we vaak zien in ons werk, het spanningsveld tussen individuele vrijheid en maatschappelijke veiligheid, en de moeilijkheid om in te grijpen als een persoon formeel mee lijkt te werken maar éigenlijk een gevaar vormt.”
Meisjes in handen van loverboy
Wiebe vertelt boeiend, hij schetst voor de deelnemers een tweede casus, dit keer over een jong meisje dat in handen kwam van een loverboy. Het maakt het belang van samenwerking van het interventieteam met andere instanties voor de deelnemers heel helder.
“Er kwamen via de moeder signalen binnen zoals schoolverzuim, vermagering, plotseling bezit van dure kleding en drugsgebruik bij het meisje. De dader, een bekende van de moeder, ronselde systematisch kwetsbare jongeren bij locaties zoals jongerencentra en scholen voor speciaal onderwijs.
Verbinden losse signalen
De aanpak van ons team was gericht op het verbinden van losse signalen tot een groter patroon. We hebben hierbij meldingen over dit meisje gekoppeld aan eerdere zaken. Hierdoor konden we in kaart brengen dat dezelfde dader 13 tot 14 andere jongeren had omgekocht en gemanipuleerd, door ze te misbruiken of in te zetten als geldezel of het transporteren van pakketjes. Financiële transacties op de bankrekening van het 12-jarige broertje van het slachtoffer legden verdere verbanden bloot.
In nauwe samenwerking met de ouders werd het meisje in een gesloten instelling geplaatst om haar te beschermen. Er werd intensief contact onderhouden met de politie. Een collega van het team bracht alle losse politiezaken in kaart om de politie te bewegen de dader niet per incident, maar overkoepelend aan te pakken.”
Herkenbare situaties
In de aansluitende dialoog met de deelnemers aan de Werkbelevingsweek komt ook nog de constante spanning rond de privacywetgeving aan bod. De meeste deelnemers herkennen dit dilemma uit hun eigen vakgebied. Het leidt tot mooie gesprekken, met soms wat frustratie. Zoveel willen doen, maar het niet altijd kunnen.
De ochtend wordt afgesloten met een gesprek over de achtergrond van casussen die het regionale of landelijke nieuws haalden. Wat kon het team doen en wat niet? Het was een intrigerend, indrukwekkend en inspirerend kijkje in de wereld áchter deze artikelen. De wereld van het Interventieteam.
