Gemeenteambtenaren blijven bevlogen ondanks druk: maatschappelijke betekenis maakt het verschil. Dat is één van de opvallendste conclusies uit het tweede werkonderzoek-rapport over werk- en regeldruk onder gemeenteambtenaren. Op donderdag 26 maart van 14.00 tot 14.30 uur organiseert A&O fonds Gemeenten een online vragenhalfuur waarin we de belangrijkste inzichten uit het onderzoek toelichten en vragen beantwoorden. Meld je daar nu voor aan.
Werkdruk: niet altijd negatief
Bijna de helft van de gemeenteambtenaren geeft aan veel werk te hebben (48%) en 41% werkt regelmatig onder tijdsdruk. Toch is de ontevredenheid over de hoeveelheid werk met 16,5% het laagste in twintig jaar. Dat lijkt een paradox, maar het onderzoek laat zien dat werkdruk ook als uitdagend en stimulerend kan worden ervaren. Met voldoende steun, erkenning en betekenis in het werk kan druk medewerkers juist gemotiveerd en betrokken houden.
Regeldruk werkt anders
Bij regeldruk ligt dat anders. Hoewel niet iedereen het als groot probleem ervaart, blijkt dat regels en administratieve lasten vaker samenhangen met meer uitputting en minder bevlogenheid.
- 33% ervaart nalevingslast door regels
- 27% vindt dat regels soms disfunctioneel werken
De effecten blijven gemiddeld beperkt, maar zijn wel duidelijker zichtbaar dan bij werkdruk.
Geen duidelijke risicogroepen
Het onderzoek laat zien dat mentale uitputting niet sterk samenhangt met leeftijd, functie of andere persoonskenmerken. In plaats daarvan ontstaat uitputting meestal door een combinatie van factoren. Dat betekent dat standaardoplossingen niet altijd werken. Gemeenten doen er goed aan om maatwerk te bieden in de ondersteuning van medewerkers.
Meer focus op energiebronnen
Een belangrijke conclusie uit het rapport: alleen proberen om werk- of regeldruk te verminderen is niet voldoende. Het versterken van energiebronnen in het werk blijkt minstens zo belangrijk. Twee factoren maken daarbij een groot verschil:
Maatschappelijke betekenis en inclusiviteit
Medewerkers die hun werk als betekenisvol ervaren, blijven ook bij hogere druk meer bevlogen. Wanneer medewerkers zich gezien, gehoord en gerespecteerd voelen, heeft regeldruk minder effect op uitputting. De focus verschuift daarmee van alleen druk verminderen naar beter omgaan met druk.
Over het Werkonderzoek
Het Werkonderzoek is het grootste enquêteonderzoek onder ambtenaren in Nederland en brengt periodiek de werkbeleving in de publieke sector in kaart. Voor het sectorrapport Gemeenten deden in 2024 in totaal 4.536 gemeenteambtenaren mee aan het onderzoek. Het onderzoek maakt deel uit van het programma Kennis van de Overheid van het ministerie van BZK en wordt uitgevoerd door ICTU in samenwerking met het CBS en het ministerie van OCW.
