Gemeenten moeten meebewegen met nieuwe maatschappelijke en gemeentelijke ontwikkelingen. Een top-down organisatiecultuur maakt dat lastig. Leidinggevenden staan voor een uitdaging: hoe benut je ieders talent? En hoe kun je loslaten en toch grip houden? Met het pilotproject Grip op Loslaten gaan we bij gemeenten aan de slag met een andere denk- en werkwijze: Wij-Werken.

Met het pilotproject Grip op loslaten wil A&O fonds gemeenten ondersteunen om een flexibele omgeving te creëren, waarbij medewerkers en leidinggevenden verantwoordelijkheid delen. In 2019 en 2020 gaan we daartoe met 10 pilotgemeenten aan de slag met Wij Werken. Daarbij werkten we nauw samen met 7Senses en Publiek. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Bekijk in de video van minder dan 2 minuten wat Grip op Loslaten en de denkwijze Wij-Werken precies is.

Wij werken magazine 1000

Nieuwe denkwijze: Wij-werken

Wij-Werken is werken met elkaar en niet voor elkaar. Met de denkwijze Wij-Werken werk je daarom gelijkwaardig met collega's, inwoners, ondernemers en ketenpartners. Samen pak je actuele vraagstukken op. In deze aanpak gaat het niet om debat, maar om dialoog. Ook is het niet alleen meedenken, maar ook meedoen.

Magazine

Hoe we de denkwijze toepassen en wat gemeenten ermee doen, hebben we verzameld in het Wij-Werken Magazine. Download het magazine hieronder.

Wie doen er mee?

Tot april 2021 gaan ruim honderdvijftig deelnemers van tien pilotorganisaties in groepen deelnemen aan het project.

  • Groep 1: Vaals/Kerkrade, Eindhoven, Sittard/Geleen, Brielle en Westvoorne heeft een looptijd van september 2019 tot september 2020
  • Groep 2: Hellevoetsluis, Regio Gooi- en Vechtstreek, Veiligheidsregio Kennemerland, Center Court en Breda.

Grip op Loslaten is mede mogelijk gemaakt door ESF-subsidie. Door het Coronavirus is de duur van het project met 6 maanden verlengd. De duur van het project is september 2019 tot december 2021.

Hoe gaan we te werk?

Per groep bevat de pilot drie onderdelen:

1.Trainingen en begeleidingssessies

Aan het begin van de pilot krijgen 16 deelnemers per organisatie training in wij-werken. Daarbij maken we gebruik van Participartief Actie Onderzoek (PAO) als methode. We identificeren een vraagstuk (Look), brengen stakeholders in kaart (Think) en en werken samen met de (in- en/of externe) stakeholders aan een oplossing (Act). De trainingen zijn een combinatie van presentatie en uitleg, casussen, interactieve vormen en veel zelf oefenen.

  • Door deze aanpak wordt eigenaarschap gecreëerd, waardoor medewerkers meer betrokken zijn bij de organisatie.
  • Daarnaast krijgen leidinggevenden inzicht in de talenten van medewerkers.
  • Buiten de eigen organisatie zorgt het voor medezeggenschap van bewoners en andere stakeholders, waardoor veranderingen in de samenleving sneller worden opgemerkt.

2.Toepassing op eigen organisatie

Na de trainingen gaan de deelnemers de wij-werken aanpak toepassen in de eigen organisatie. Ze gaan daarbij aan de slag met een intern en een extern vraagstuk.

  • In vijf maanden doorlopen de deelnemers de geleerde look-think-act stappen.
  • Aansluitend gaan stakeholders, bewoners en medewerkers aan de slag met de plannen die ze zelf hebben gemaakt. De Grip op Loslaten-deelnemers monitoren de uitvoering. Als de uitvoering niet soepel verloopt bedenken de deelnemers “mini-interventies” waarmee de stakeholders, bewoners en medewerkers zelf ontdekken hoe ze het op hun eigen manier beter kunnen doen.

Deze aanpak resulteert in meer ruimte voor medewerkers om hun talenten te laten zien en te ontwikkelen, bewoners worden actief betrokken en stakeholders kunnen actief bijdragen aan maatschappelijke oplossingen.

3.Evaluaties en verspreiding

Na afloop van de eerste vijf pilotorganisaties wordt er een tussenevaluatie gedaan. De resultaten hiervan worden gebruikt om verantwoording af te leggen aan het ESF en om verbeteringen aan te brengen voor de volgende vijf pilotorganisaties.

Na afloop van de tweede vijf pilotorganisaties wordt er een eindevaluatie gedaan. Ter verantwoording aan het ESF. Gedurende het project zullen de resultaten in verschillende fases worden gedeeld met de rest van de sector.

Meer weten over Grip op Loslaten? Neem contact op met projectleider Anneke van Londen via 070-7630030 of Anneke.vanLonden@aeno.nl.

Denktank en kruisbestuiving

In de aanloop naar het project hebben we verschillende bijeenkomsten gehouden met een kleine groep bevlogen vertegenwoordigers van gemeenten: de Grip op Loslaten denktank. Zij gaven input in het proces zodat we maximaal aansluiten bij de gemeentelijke praktijk.

Nu de eerste pilotgroep gestart is blijven we gemeenten samenbrengen die willen meedenken en meedoen! Om te faciliteren dat de deelnemers van de pilotgemeenten onderling van elkaar kunnen leren, gaan we in 2020 twee kruisbestuivingsbijeenkomsten organiseren. Naast de pilotorganisaties zijn ook anderen gemeenten welkom die zijn geïnteresseerd in de methodiek van Grip op Loslaten.

Heb je interesse om één van deze bijeenkomsten bij te wonen? Stuur dan een mailtje naar anneke.vanlonden@aeno.nl.

De bijeenkomsten zijn in de omgeving van Utrecht:

  • 25 september 2020
  • 11 december 2020

Film: De Nieuwe Wereld

De samenleving verandert en de rol van gemeenten transformeert. De toekomst heeft organisaties nodig die wendbaar en taakgericht zijn en waarin de mens centraal staat en niet de procedure. Maar hoe doe je dat als organisatie? Met het A&O project 'De Nieuwe Wereld' willen we inspireren en de gemeente handvatten geven dit vraagstuk aan te pakken.

De Nieuwe Wereld is een animatiefilm (06:16 minuten) die A&O fonds Gemeenten liet maken om een beeld te schetsen van de wereld van nu en welke mensen we nodig hebben voor de toekomst. De Nieuwe Wereld is een goede start voor een presentatie of kan dienen als inspirerende gespreksstarter. Deze animatie is een opvolger van de film: Wisselende Wereldbeelden.

De film is gemaakt in samenwerking met Zeelenberg Adviseurs en VDP.

"Laten we kijken of we iets gezamenlijks kunnen bedenken om de vraagstukken rondom de coronacrisis op te pakken." Dit idee ontstond spontaan tijdens een conference call met de algemeen-directeur van de provincie Limburg en alle gemeentesecretarissen van die provincie. Dat resulteerde eind april in een ‘Wij-werken week’ in samenwerking met het A&O Fonds gemeenten en 7Senses.

Hoe pak je zoiets aan? Samen gingen Harry Coumans (Kerkrade), Bert Timmermans (Bergen) en Jos Kusters (Gulpen-Wittem) op zoek naar een goede manier. Toen kwam Kerkrade met een voorstel. Harry Coumans: “Ik heb goede contacten met het A&O Fonds, omdat we ook meedoen aan het project ‘Grip op Loslaten’. Zij zeiden meteen dat ze het een heel goed idee vonden om te kijken of de systematiek van ‘Grip op Loslaten’ ook past in deze tijd.”

Lees hieronder verder en leer hoe coronavraagstukken worden aangepakt in Limburg.

Dagverslag gemeente Kerkrade

Gemeente Kerkrade was al goed op stoom met het leerprogramma Grip op Loslaten van A&O fonds Gemeenten. Maar moest dit noodgedwongen on hold zetten toen de crisisbeheersing het overnam door het coronavirus. Omdat Kerkrade toch met de geleerde lessen verder wilde, is in zeer korte tijd een snelkookpansessie van Wij-Werken opgezet: De Wij-Werken Week. John Seetsen, Hoofd P&O, heeft een dagverslag bijgehouden.

Door heel Nederland doen nu al circa tien gemeentelijke organisaties mee aan pilots van Wij-werken. Wil je meer weten over Wij-werken of hoe jij ermee aan de slag kunt? Hier vind je de contactpersonen per gemeente.

AO Wij werken1 814x1080

Contactpersonen 1e pilotgroep

Strategisch bestuursadviseur Brielle
Anne-Marie Kraak-Brouwer
Jm.brouwer@brielle.nl

Projectleider Duurzame inzetbaarheid Talenten Eindhoven
Arie Heesterbeek
a.heesterbeek@eindhoven.nl

Projectmanager HRM Sittard-Geleen
Corine Buijtendijk
corine.buijtendijk@sittard-geleen.nl

Afdelingshoofd Personeel, Organisatie, Informatiebeleid Bestuursdienst Kerkrade
John Seetsen
john.seetsen@kerkrade.nl

Hoofd Bestuur, Communicatie & Organisatie Westvoorne
Miranda van Roon
m.vanpelt@westvoorne.nl

Sectorhoofd Maatschappij Vaals
Trudy Janssen
t.janssen@vaals.nl

Contactpersonen 2e pilotgroep

Strategisch HR adviseur van Hellevoetsluis
Andra Meggelen
a.meggelen@hellevoetsluis.nl

HR projectleider
Martine van Calcar
m.vancalcar@regiogv.nl

Adviseur veranderproces FB, trainer en (team)coach Veiligheidsregio Kennemerland
Resi Mangunkusumo
E-Mail : rmangunkusumo@vrk.nl

Projectleider Center Court

Raph Stijns
raph.stijns@kerkrade.nl

Teamleider Beleid en Projecten Gemeente Breda
Koen Weterings
k.weterings@breda.nl

Interviews met de pilotgemeenten

Hieronder de interviews met gemeenten die meewerken aan de pilot Grip op Loslaten.

In het project Grip op Loslaten werkt A&O fonds Gemeenten nauw samen met 7Senses en Publiek. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees Sociaal Fonds (ESF).

De aanpak van is geïnspireerd door het artikel: ‘Niet alleen meedénken, maar ook meedóén’, van Johan Varkevisser en Evert Jan van Hasselt in VNG Magazine van februari 2018.

Hierin wordt betoogd dat voor duurzame inzetbaarheid een gevoel van eigenaarschap belangrijk is. Dit gevoel ontstaat vooral als medewerkers zelf plannen kunnen maken. Leidinggevenden zouden dit moeten faciliteren in plaats van zelf plannen maken en medewerkers die laten uitvoeren.

7Senses

7Senses gelooft in de kracht van groepen mensen, zowel binnen als buiten een organisatie. Deze kracht komt optimaal tot ontplooiing als iedereen in de groep niet alleen bijdraagt aan de uitvoering van plannen, maar ook aan de totstandkoming van die plannen.

Iedereen binnen een groep heeft eigen, soms heel uiteenlopende perspectieven op een bepaald vraagstuk. Door die perspectieven in dialogen te verbinden en door vervolgens in co-creatie actieplannen te ontwikkelen, ontstaat een aanpak waar iedereen zich eigenaar van voelt en intrinsiek aan wil bijdragen.

Participatief Actieonderzoek

Om dit op gang te brengen gebruikt 7Senses de methodiek Participatief Actieonderzoek. Zij past dit wereldwijd toe in uiteenlopende projecten. In organisaties ontdekken teams hoe ze samen effectiever hun doelen kunnen bereiken. In sloppenwijken in Afrika en Latijns-Amerika ontdekken mensen hoe ze gemeenschappelijk gedragen problemen kunnen oplossen. In natuurprojecten ontdekken mensen hoe ze kunnen bijdragen aan een positieve natuurontwikkeling en tegelijkertijd hun eigen kwaliteit van leven kunnen verbeteren.

Binnen het programma Grip op Loslaten van A&O fonds geeft 7Senses leidinggevenden – door ze te trainen in Participatief Actieonderzoek – vertrouwen dat ze kunnen loslaten en tegelijkertijd toch grip houden op dat het hogere doel behaald wordt. Dit stelt die leidinggevenden in staat om ruimte te geven aan medewerkers en in het verlengde daarvan aan de samenleving. Hierdoor wordt alle beschikbare menselijk potentieel optimaal benut in een nieuwe manier van werken, die het A&O fonds Wij-Werken is gaan noemen.

Gebruik de materialen uit de toolkit om aan de slag te gaan met 'Grip op Loslaten'.

Wat zit er in de toolkit?

De Wij-Werken toolkit bestaat uit de volgende producten:

  • Tafelkaartje
  • Plafondhanger large (100 cm breed)
  • Plafondhanger medium (50 cm breed)
  • Poster A1 formaat
  • Poster A3 formaat
  • Online banners

Personaliseer de materialen uit de toolkit

Bij alle producten van de toolkit is er een mogelijkheid om deze te personaliseren door het toevoegen van een eigen logo. Sommige sets, zoals de online banners en posters, worden aangeboden in drie verschillende kleurstijlen, rood, groen en blauw. Deze kunnen alle drie gebruikt worden voor extra variatie in de uitingen. In de handleiding lees je hoe je de online banners kunt aanpassen in Photoshop.

Vanwege de grootte van de Photoshop-bestanden is het niet mogelijk om deze via onze website te downloaden. Neem contact met ons op en we zorgen dat deze bestanden via een downloadlink naar je verstuurd wordt.

Download de Photoshop-handleiding

Misschien vind je dit ook interessant