Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De nieuwe wet bundelt 26 wetten en honderden andere regelingen voor onder meer ruimtelijke ordening, infrastructuur, milieu en water. Hierdoor zal het werken bij de gemeente veranderen. Op deze pagina’s geven we praktische informatie, een overzicht van handige bijeenkomsten, reiken we je tools (gesprekstarter) en enkele handige rapporten die je helpen bij de voorbereidingen op de Omgevingswet.

De bedoeling van de wet is dat er straks meer ruimte is om te ondernemen; het wordt bijvoorbeeld makkelijker om bouwprojecten te starten. Ook worden procedures korter.

Gebruiker centraal

In de Omgevingswet staat de gebruiker centraal. Dit betekent voor gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten, veiligheidsregio’s, GGD’s en het Rijk dat zij op een andere manier moeten gaan werken en samenwerken. De Omgevingswet zal leiden tot:

  • minder en daardoor overzichtelijkere regels
  • meer ruimte voor initiatieven
  • lokaal maatwerk
  • vertrouwen

Invoering Omgevingswet

Zoals al werd verwacht is de invoering van de Omgevingswet met een jaar uitgesteld tot 1 januari 2022. Dat is op 20 mei door minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) bekendgemaakt in een Kamerbrief.

Op 1 april was al bekend geworden dat de geplande invoerdatum van 1 januari 2021 door een vertraagde oplevering van het DSO onhaalbaar was. En ook het wetgevingsproces liep vertraging op. De coronacrisis vormde daarbij de druppel.

Extra jaar

In het extra jaar moet de ruimtelijke regelgeving worden afgerond en aangesloten op een werkend Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Ook de gebruikers kunnen hierdoor (nog) beter vertrouwd raken met de nieuwe manier van werken. Het Rijk vindt het belangrijk dat alle partijen zich zorgvuldig kunnen voorbereiden op de komst van de wet.’

Voorbereiden op de Omgevingswet

De Omgevingswet vraagt om een integrale manier van kijken naar alle opgaven. Dit betekent voor iedereen in de keten en op alle niveaus een andere manier van werken en samenwerken; binnen je eigen gemeente, met inwoners en bedrijven in je regio en met je collega’s bij de provincie, waterschappen en het Rijk.

Leernetwerk

Om je als professional of leidinggevenden goed voor te bereiden, biedt A&O fonds Gemeenten onder andere een leernetwerk voor medewerkers, een (online) werkatelier voor leidinggevenden en sessies op aanvraag. Ook de twee OMOOC-series bevatten veel waardevolle inspiratie en inzichten die je op weg kunnen helpen.

Twee OMOOC-series

De Omgevingswet komt er aan en brengt drastische veranderingen of beter gezegd vernieuwingen met zich mee. Hoe bereid je jezelf daar als bestuurder, als ambtenaar en als gemeente op voor?

Hieronder hebben we de (video) series voor je verzamelt, samengevat. Ook leveren we een bijbehorende toolkit.

Het programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ biedt je een Gespreksstarter Veranderprofielen aan. Het document geeft handvatten voor een gesprek over de verandering in houding en gedrag die de Omgevingswet vraagt.

Het helpt je om inzicht te krijgen in de veranderingen die de Omgevingswet van verschillende rollen vraagt. Het helpt om het gesprek over competenties en vaardigheden te voeren. Of u nu medewerker, projectleider invoering Omgevingswet, leidinggevende of HR-adviseur bent.

De Gespreksstarter bestaat uit 4 onderdelen:

  • veranderprofielen
  • competenties in ontwikkeling
  • processtappen kerninstrumenten
  • Omgevingswet in vogelvlucht

Hieronder is de gehele Gesprekstarter Veranderprofielen te downloaden in pdf. Ook vind je nog een handige link met meer informatie over de gespreksstarter waarmee je aan de slag kan.

Website: Aan de slag met de Omgevingswet

A&O fonds Gemeenten geeft zelf diverse publicaties uit, maar deelt ook graag interessante publicaties van anderen. Zo ook over de Omgevingswet.

1. Wijkgericht Werken

In dit werkdocument presenteren we alle lessen uit de werkplaatssessie waar gewerkt is aan de vraag: Hoe geef je als gemeente succesvol en effectief vorm aan wijkgericht werken? Wijk- en sectorambtenaren van de zes gemeenten Coevorden, Oss, Oost Gelre, Overbetuwe, Almelo en Zwijndrecht hebben hieraan bijgedragen. Dit document bevat waardevolle casuïstiek, adviezen en tips voor gemeenten die aan de slag willen óf zijn met wijkgericht werken en de Omgevingswet.

2. Rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’

Onderzoek

Het A&O fonds Gemeenten heeft laten onderzoeken hoe gemeenten hun arbeidsmarktcommunicatie inzetten om het juiste talent te kunnen aantrekken.

Bijna alle gemeenten hebben vacatures en 14% ervan staat zelfs al langer dan een half jaar open. Gemeenten willen snel reageren op de veranderende arbeidsmarkt, zich goed presenteren als aantrekkelijke werkgever en de juiste mensen aantrekken voor het vele interessante werk dat er is.

Als belangrijkste knelpunten zien gemeenten:

  1. onbekendheid met de gemeente als werkgever
  2. onervarenheid met werven in een krappe markt
  3. gebrek aan actuele arbeidsmarktinformatie
  4. De grootste valkuil voor gemeenten? Dat is het vasthouden aan werkervaring.

De resultaten van dit onderzoek zijn gebundeld in het rapport ‘Waar haal je ze vandaan?’ Het rapport geeft naast de onderzoeksresultaten ook tips en hulpmiddelen waar gemeenten hun voordeel mee kunnen doen.

Ken je kandidaat

Een effectieve wervingsstrategie is gebaseerd op actuele informatie over je doelgroep. Voor de zes meest schaarse doelgroepen hebben we die informatie over arbeidsmarktgedrag bij elkaar gebracht in overzichtelijke factsheets.

De data worden regelmatig geactualiseerd. Zo leer je je kandidaten kennen en kun je hen benaderen op de manier die bij hen past. Resultaat? Meer en ‘betere’ sollicitanten!

3. Technologie Impact Verkenning (TIV) Fysiek Domein

In het kader van een onderzoek naar de invloed van technologie op arbeid in gemeenten (zie publicatie Digitale Transformatie deel 2 hieronder), zijn meerdere ‘Technologie Impact Verkenningen’ (TIV’s) gedaan, waaronder één voor het Fysiek domein.

In deze TIV lees je meer over het huidige gebruik van technologie in het domein, maar ook over de impact op korte en lange termijn. Denk hierbij aan technologie ter ondersteuning van de invoering van de Omgevingswet. Op lange termijn speelt de ontwikkeling van Smart Cities een belangrijke rol.

4. Data in de stad

Gemeenten beschikken over steeds meer data binnen het sociale, economische en fysieke domein. Dit soort data zijn enorm waardevol, want hiermee kun je vraagstukken beter duiden en begrijpen en beleid gerichter opstellen of aanpassen. Daarmee kun je de stad aantrekkelijker, duurzamer en leefbaarder maken.

Hoe en waar begin je dan? Welke data kun je op welke manier inzetten? En hoe borg je de publieke waarden die hiermee gemoeid gaan? Het magazine over Data in de stad biedt antwoorden, inspiratie én het stappenplan 'Een goede start met data'.

5. Stakeholdersanalyse

Voor de Omgevingswet werkt elke gemeente samen met andere organisaties. Om inzicht te krijgen in deze verschillende ‘stakeholders’ en de rol die zij vervullen in de samenwerking, is een overzicht ontwikkeld met vier soorten rollen.

  • Beslissers: stakeholders die beslissingen nemen over het project. Zij kunnen de ‘stekker eruit trekken’.
  • Beïnvloeders: stakeholders die formeel of informeel invloed uitoefenen op het project. Zij organiseren zich om invloed uit te oefenen op het project.
  • Uitvoerders/leveranciers: stakeholders die een rol spelen bij de uitvoering van het project of kennis kunnen leveren. Zij stellen kennis, middelen of bijvoorbeeld mensen beschikbaar.
  • Gebruikers/afnemers: stakeholders die worden geraakt door de gevolgen van het traject.

Naast de verschillende rollen is ook in beeld gebracht op welke manier men deze rol vervult:

  • Meebeslissen: dit zijn de stakeholders die niet zozeer vanuit hun formele rol besliskracht hebben, maar vanuit hun doorslaggevende invloed op het project of in de uitvoering.
  • Meewerken: hier staan de stakeholders die daadwerkelijk mee zullen werken aan het project.
  • Meedenken: dit zijn de stakeholders waarvan het projectteam een bepaalde inhoudelijke inbreng wil krijgen.
  • Meeweten: deze stakeholders spelen geen actieve rol in het project, maar moeten wel op de hoogte gehouden worden.

Het overzicht kan gebruikt worden om voor de eigen gemeente de stakeholders in beeld te brengen. Ook geven we je een aantal Gouden Tips voor het goed kunnen uitvoeren van jouw rol als stakeholder

6. VGS Rapport: Leren decentraliseren

In opdracht van de Vereniging van Gemeentesecretarissen in samenwerking met het A&O fonds Gemeenten en het ministerie van BZK heeft BMC-onderzoek gedaan naar de nieuwe rol van gemeentesecretarissen door de Omgevingswet.

Wat zijn de lessen uit de drie decentralisaties in het sociaal domein voor de invoering van de Omgevingswet én wat betekent dat voor de rol van de gemeentesecretaris?

Conclusies

Volgens gemeentesecretarissen is de belangrijkste opgave, zowel in het fysiek als sociale domein, de andere houding en rol van de gemeente. De focus in de praktijk ligt met name op de transitie (het inregelen van de verplichtingen).

Gemeentesecretarissen grijpen de decentralisaties in het sociale en fysieke domein aan om hun sturingsintenties tegen het licht te houden.

Misschien vind je dit ook interessant