Wat staat er in de Arbowet?
Arbowet
In de Arbowet (artikel 3.2) staat dat werkgevers verplicht zijn om psychosociale arbeidsbelasting (PSA) te voorkomen en werknemers hiertegen te beschermen. Onder PSA vallen alle factoren die stress kunnen veroorzaken in het werk: agressie en geweld, pesten, discriminatie, seksuele intimidatie en werkdruk. Specifiek staat in de Arbowet (artikel 3, lid 2,) over psychosociale arbeidsbelasting: “De werkgever voert, binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een beleid gericht op voorkoming en indien dat niet mogelijk is beperking van psychosociale arbeidsbelasting”. In artikel 1 van de Arbowet wordt stress gedefinieerd als: “een toestand die als negatief ervaren lichamelijke, psychische of sociale gevolgen heeft” (Hoofdstuk 1, artikel 1.3.f).
Arbobesluit
In het Arbobesluit hoofdstuk 2, afdeling 4 staat in het eerste lid van artikel 2.15:
“Indien werknemers worden of kunnen worden blootgesteld aan psychosociale arbeidsbelasting worden in het kader van de risico-inventarisatie en -evaluatie, bedoeld in artikel 5 van de Arbowet, de risico’s ten aanzien van psychosociale arbeidsbelasting beoordeeld en worden in het plan van aanpak, bedoeld in artikel 5 van de Arbowet, met inachtneming van de stand van de wetenschap maatregelen vastgesteld en uitgevoerd om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of indien dat niet mogelijk is te beperken”.
Lid 2 van art 2.15 stelt het volgende:
“Aan werknemers die arbeid verrichten waarbij gevaar bestaat voor blootstelling aan psychosociale belasting wordt voorlichting en onderricht gegeven over de risico’s voor psychosociale arbeidsbelasting alsmede over de maatregelen die erop zijn gericht die belasting te voorkomen of te beperken."
Specifieke definities
Agressie en geweld
In de memorie van toelichting van de Arbowet wordt de volgende definitie van agressie en geweld gehanteerd:
“Voorvallen waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastiggevallen, bedreigd of aangevallen onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid. Bij agressie en geweld gaat het om verbaal geweld (bijv. uitschelden, beledigen), psychisch geweld (bijv. bedreigen, intimideren, onder druk zetten, thuissituatie bedreigen) en fysiek geweld (schoppen, slaan, wapengebruik e.d.).
Discriminatie
Discriminatie wordt in de Arbowet omschreven als direct en indirect onderscheid. Daarmee wordt bedoeld het anders behandelen, achterstellen of uitsluiten op basis van persoonskenmerken/discriminatiegronden. In de context van de arbeid worden 13 discriminatiegronden onderscheiden, nl. ras, geslacht, seksuele gerichtheid, leeftijd, handicap/chronische ziekte, politieke gezindheid, burgerlijke staat, nationaliteit, godsdienst, levensovertuiging, arbeidsduur (deel-/voltijd), soort contract (vast/tijdelijk), WAZO verlof.
Pesten
In de memorie van toelichting van de Arbowet wordt onder pesten verstaan:
“Alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel karakter, van een of meerdere werknemers (collega’s, leidinggevenden) gericht tegen een werknemer of een groep van werknemers die zich niet kan of kunnen verdedigen tegen dit gedrag. Een belangrijk element aangaande pesten op het werk is de herhaling van die gedraging in de tijd. Het gaat bij pesten dus niet om een eenmalige gedraging. Dit gedrag uit zich op verschillende manieren maar in het bijzonder door woorden, gebaren, handelingen of bedreigingen. Veelal is het doel van de dader om opzettelijk een andere persoon te kwetsen en te vernederen”.
Seksuele intimidatie
Artikel 646 lid 8 van het burgerlijk wetboek geeft de volgende definitie:
“Enige vorm van verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd”.
In de memorie van toelichting van de Arbowet wordt onder seksuele intimidatie daarnaast verstaan:
“De gevallen waarin sprake kan zijn van seksuele chantage, zodanig dat de kans op promotie en beslissingen over het werk afhangt van verrichte seksuele diensten. Door dit gedrag kan een vijandige of seksueel intimiderende en kwetsende omgeving ontstaan die een aanslag is op de waardigheid van de betrokken werknemer. In een dergelijke omgeving kan tegelijkertijd psychologisch geweld gedijen die mogelijk ook ruimte biedt aan seksuele chantage als hiervoor bedoeld”.
