Gedragsregels
Afspraken
Elke gemeente formuleert in overleg met de werkvloer gedragsregels/gedragscodes, over gewenste en ongewenste omgangsvormen en communiceert die naar alle werknemers. Gedragsregels maken duidelijk welk onderling gedrag de werkgever wel en niet tolereert en welke sancties daaraan gekoppeld zijn. Daarmee ondersteunen ze de gewenste cultuur. Ze geven ook houvast om een werknemer aan te spreken die de regels overtreedt.
In die gedragsregels komen in ieder geval de volgende zaken aan de orde.
- Welke omgangsvormen worden gezien als gewenst
- Welke omgangsvormen worden beschouwd als ongewenst
- Welke stappen werknemers kunnen zetten als ze ongewenste omgangsvormen ervaren. Daarbij is minimaal beschreven:
- Hoe werknemers op vertrouwelijke wijze ondersteuning kunnen inschakelen als ze ongewenste omgangsvormen ervaren.
- Hoe de klachtenprocedure ongewenste omgangsvormen eruitziet. In de gedragsregels wordt een verwijzing opgenomen naar de klachtenprocedure.
- Welke stappen de werkgever neemt als ongewenste omgangsvormen toch voorkomen, inclusief de bijhorende sancties. In de gedragsregels wordt een verwijzing opgenomen naar sanctiebeleid.
Een voorbeeld van gedragsregels is opgenomen bij downloads en links. Onderstaand een aantal tips voor het formuleren en toepassen van de gedragsregels.
Formuleer gedragsregels bij voorkeur positief
Welke omgangsvormen zijn gewenst? Maak dit ook concreet met voorbeelden van gewenst gedrag.
Stimuleer teams om gedragsregels te vertalen naar de eigen afdeling
bijvoorbeeld met afspraken over:
- hoe het op de betreffende afdeling voor iedereen prettig werken is
- hoe collega’s elkaar kunnen aanspreken op ongewenste omgangsvormen
- hoe collega’s moeten omgaan met situaties waarin elkaar aanspreken niet helpt (melden bij de leidinggevende en/of bespreken met een vertrouwenspersoon)
- welke rol het team kan spelen bij het bewaken van een goede werksfeer
Let bij het opstellen van maatregelen of sancties rondom ongewenste omgangsvormen op de volgende punten.
- Welke sancties zijn er?
- Staan de sancties in verhouding tot de ernst van het ongewenste gedrag?
- Wie legt de sancties op?
- Wie toetst of de sanctie in proportie is en of betrokkenen de sanctie naleven of opvolgen?
- Als aan een sanctie een tijdslimiet verbonden is, hoe lang is die dan?
Maak leidinggevenden bewust van voorbeeldgedrag
Als zij het gewenste gedrag vertonen, is de kans groter dat de werknemers dat ook doen.
Stimuleer ook een goed gesprek over de manier waarop werknemers op elkaar reageren bij herkenbare situaties
Ook een rollenspel met acteurs die herkenbare situaties simuleren, of een zogenaamde omstandertraining, kan goed helpen.
Gedragsregels komen aan de orde bij voorlichting over ongewenste omgangsvormen
Bekijk of dit te combineren is met voorlichting rondom agressie en geweld door derden. Neem dit als onderdeel op in het inwerkprogramma voor nieuwe werknemers.
Wees alert op het toepassen van gedragsregels bij hybride werken
Collega’s kunnen elkaar makkelijker uitsluiten als ze weinig op locatie komen. Over de mail is het makkelijker ongewenste teksten naar iemand te schrijven dan zoiets rechtstreeks te zeggen. En besprekingen via beeldbellen kunnen sneller escaleren dan besprekingen van werknemers die bij elkaar op locatie zijn. Dat komt omdat het lastiger is elkaar via een scherm goed te begrijpen.
